📖Język polskizadanie krótkiej odpowiedzi w części I arkusza — napisanie ogłoszenia albo zaproszeniaczęść I: 25 pkt · zadanie z formą użytkową: 3 pkt, w tym 2 pkt za treść i formę oraz 1 pkt za poprawność13 zadań

📣Formy użytkowe — ogłoszenie i zaproszenie

Tworzenie wypowiedzi — formy użytkowe: ogłoszenie i zaproszenie · krótkie zadanie, w którym komplet punktów jest w zasięgu każdego ucznia — wymagania są policzalne

Kilka zdań, w których zapraszasz na wydarzenie albo o nim informujesz. Punkty dostajesz za komplet elementów formy, dwa argumenty zachęcające i zapis bez błędów.

Ogłoszenie i zaproszenie to jedyne formy użytkowe, które informator CKE wymienia wprost wśród zadań egzaminu ósmoklasisty. Trafiają do części I, między zadania krótkiej odpowiedzi: dostajesz opis sytuacji — szkolne spotkanie z gościem, wystawa, spektakl, akcja charytatywna — i piszesz kilka zdań w miejscu przeznaczonym na to w arkuszu. Zadanie warte jest 3 punkty, a ocenia się je w dwóch niezależnych kategoriach: treść i forma oraz poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna. To jedno z najbardziej przewidywalnych zadań całego arkusza, bo wymagania da się policzyć: pięć elementów formy plus dwa argumenty. Punkty przepadają tu z trzech powodów. Uczniowie pomijają jeden z pięciu elementów, najczęściej nadawcę albo miejsce. Zamiast argumentu piszą ogólnik w rodzaju „będzie ciekawie”. I gubią przecinki — limit błędów w tak krótkim tekście jest bardzo niski.

Czego wymaga ta forma wypowiedzi

Pięć elementów zaproszenia

Kto zaprasza, kogo zaprasza, na co, kiedy się to odbywa i gdzie. Komplet pięciu odpowiedzi to warunek pełnej punktacji za treść i formę: przy czterech elementach punkt spada, przy trzech przepada.

Pięć elementów ogłoszenia

Kto ogłasza, dla kogo, o czym informuje, kiedy odbywa się wydarzenie i gdzie. Schemat jest bliźniaczy jak w zaproszeniu, różnią się tylko dwa pierwsze pytania: podajesz nadawcę i krąg odbiorców, a nie osobę zapraszaną.

Dwa argumenty, nie ogólniki

Polecenie każe zachęcić do udziału dwoma argumentami, z których co najmniej jeden nawiązuje do tematyki wydarzenia. Argument mówi, co konkretnie zobaczysz albo czego się dowiesz. Jeden argument zamiast dwóch obniża punktację.

Styl i zwrot do adresata

Zaproszenie ma zwrot do adresata i formułę zapraszającą, a zwroty grzecznościowe wobec odbiorcy piszesz wielką literą. Ogłoszenie jest bezosobowe — po prostu informuje. Obie formy piszesz stylem oficjalnym, bez potocznych wtrętów.

Poprawność oceniana osobno

Treść i forma oraz poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna to dwie rozłączne kategorie — możesz mieć komplet elementów i stracić punkt za zapis. Punkt za poprawność dostajesz, gdy błędów jest łącznie nie więcej niż dwa.

Zapis dat, godzin i nazw

Data i godzina muszą być czytelne: 15 kwietnia o godzinie 18.00 albo 15.04.2027 r. o godz. 18.00, byle konsekwentnie. Tytuły i hasła bierzesz w cudzysłów, nazwy własne sal, kół i instytucji piszesz wielką literą.

Najczęstsze błędy

Te błędy obniżają punktację w kryteriach CKE.

ŹleSerdecznie zapraszamy na wieczór teatralny. Przyjdźcie, bo na pewno będzie ciekawie.

DobrzeSerdecznie zapraszamy na wieczór teatralny. Zobaczycie sceny przygotowane przez ósmoklasistów we własnoręcznie uszytych kostiumach, a po spektaklu porozmawiacie z obsadą.

„Będzie ciekawie” to ocena, nie argument. Argument podaje konkret związany z wydarzeniem: co się zobaczy, czego dowie, co będzie można zrobić.

ŹleZapraszamy na spotkanie z podróżnikiem 12 maja o godzinie 16.00 w sali 27.

DobrzeSamorząd uczniowski zaprasza uczniów klas siódmych i ósmych na spotkanie z podróżnikiem 12 maja o godzinie 16.00 w sali 27.

Pierwsza wersja odpowiada tylko na trzy pytania: na co, kiedy, gdzie. Brak nadawcy i adresata to dwa brakujące elementy formy — najczęstsza przyczyna utraty punktu.

ŹleNapewno warto przyjść, ponieważ takiej wystawy w naszej szkole jeszcze nie było.

DobrzeNa pewno warto przyjść, ponieważ takiej wystawy w naszej szkole jeszcze nie było.

„Na pewno” piszemy rozdzielnie. W tekście na kilka zdań wystarczą trzy takie potknięcia, żeby stracić punkt za poprawność.

ŹleZapraszamy na spektakl który przygotowaliśmy sami ponieważ chcemy pokazać efekty pracy klasy.

DobrzeZapraszamy na spektakl, który przygotowaliśmy sami, ponieważ chcemy pokazać efekty pracy klasy.

Zdanie podrzędne wprowadzone przez „który” albo „ponieważ” oddzielamy przecinkiem. Błędy interpunkcyjne sumują się z językowymi i ortograficznymi do wspólnego limitu.

Jak wygląda polecenie i co ocenia egzaminator

Zadanie otwarte — zaproszenie

Zadanie (0–3). W imieniu uczniów swojej klasy napisz zaproszenie dla rodziców na szkolny wieczór teatralny. Zachęć do udziału, używając dwóch argumentów, z których co najmniej jeden będzie nawiązywał do tematyki wieczoru. Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.

Wzorcowa realizacja: „Zaproszenie. Uczniowie klasy 8a serdecznie zapraszają Rodziców na szkolny wieczór teatralny, który odbędzie się 15 kwietnia o godzinie 18.00 w auli naszej szkoły. Wystawimy sceny z «Zemsty» Aleksandra Fredry w kostiumach uszytych na lekcjach techniki, a po spektaklu zaprosimy Państwa na herbatę i rozmowę z obsadą”. Masz tu komplet elementów i dwa argumenty.

Zadanie otwarte — ogłoszenie

Zadanie (0–3). Jako przedstawiciel samorządu uczniowskiego zredaguj ogłoszenie na szkolną stronę internetową o zbiórce książek dla oddziału dziecięcego szpitala. Zachęć koleżanki i kolegów do udziału, używając dwóch argumentów.

Wzorcowa realizacja: „Samorząd uczniowski informuje uczniów klas IV–VIII, że od 5 do 9 maja w bibliotece szkolnej zbieramy książki dla oddziału dziecięcego szpitala miejskiego. Trafią one do dzieci, które spędzają tam nawet kilka tygodni bez własnych lektur. Każda klasa, która odda co najmniej dwadzieścia książek, zaprojektuje jedną z zakładek dołączanych do paczek”. Nadawca stoi na początku, więc podpis na końcu jest zbędny.

Zadanie zamknięte

Przeczytaj ogłoszenie ze szkolnej strony internetowej: „Koło Fotograficzne zaprasza uczniów wszystkich klas na wystawę zdjęć pod hasłem «Nasza okolica w czterech porach roku». Wystawę można oglądać od 12 do 20 marca”. Którego elementu w nim brakuje? A. kto ogłasza. B. dla kogo jest ogłoszenie. C. kiedy odbywa się wydarzenie. D. gdzie odbywa się wydarzenie.

Odpowiedź D. Nadawca, odbiorca, temat i termin są podane — nie ma tylko miejsca. Przechodź po kolei przez pięć pytań formy.

Prawda/fałsz

Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących zaproszenia pisanego na egzaminie. 1. W zaproszeniu trzeba podać, kto zaprasza. 2. Zdanie „Będzie super, więc wpadajcie” liczy się jako argument zachęcający. 3. Poprawność zapisu oceniana jest niezależnie od treści i formy.

Kolejno: prawda, fałsz, prawda. Zdanie drugie jest ogólnikiem i do tego potocznym — nie mówi nic o tym, co wydarzy się na spotkaniu.

Dobieranie

Przyporządkuj każdemu fragmentowi zaproszenia pytanie, na które ten fragment odpowiada. 1. w sali gimnastycznej naszej szkoły. 2. Samorząd Uczniowski. 3. w piątek 8 maja o godzinie 17.00. A. kto zaprasza? B. kogo zaprasza? C. kiedy się odbywa? D. gdzie się odbywa?

1 — D, 2 — A, 3 — C. Odpowiedź B zostaje niewykorzystana, bo wśród fragmentów nie ma adresata.

Jak przygotować się do tej formy

1Naucz się pięciu pytań na pamięć i po napisaniu odhacz je na brudnopisie: kto, kogo albo dla kogo, na co albo o czym, kiedy, gdzie. To jedyne zadanie w arkuszu, które możesz sprawdzić mechanicznie.
2Argument buduj przez dokończenie zdania: „podczas spotkania zobaczycie…”, „po spektaklu będzie można…”, „dowiecie się, jak…”. Wtedy sam z siebie nawiązuje do tematu wydarzenia.
3Przećwicz trzy typowe sytuacje: spotkanie z zaproszonym gościem, szkolne przedstawienie lub wystawę oraz akcję charytatywną. Prawie każde polecenie jest wariantem jednej z nich.
4Po napisaniu policz błędy tak jak egzaminator: osobno sprawdź przecinki przed „że”, „który”, „ponieważ”, osobno wyrazy, których pisownię mylisz. Limit to dwa błędy na całą wypowiedź.
5Mieść się w miejscu wyznaczonym w arkuszu. Pięć, sześć zdań wystarczy na komplet punktów, a dłuższy tekst to tylko więcej okazji do błędu.

Najczęstsze pytania

Jak napisać zaproszenie na egzaminie ósmoklasisty?

Zacznij od nagłówka „Zaproszenie”, a potem w kilku zdaniach odpowiedz na pięć pytań: kto zaprasza, kogo, na co, kiedy i gdzie. Dopisz dwa argumenty zachęcające, z których przynajmniej jeden dotyczy samego wydarzenia. Pisz stylem oficjalnym, a zwroty do adresata wielką literą.

Czym różni się ogłoszenie od zaproszenia?

Zaproszenie kieruje się do konkretnego adresata i zawiera formułę zapraszającą oraz zwrot grzecznościowy. Ogłoszenie tylko informuje: jest bezosobowe, przeznaczone dla szerszego kręgu odbiorców. Zestaw wymaganych informacji jest w obu formach ten sam.

Ile punktów można dostać za ogłoszenie lub zaproszenie?

Trzy. Dwa punkty za treść i formę, czyli komplet pięciu elementów oraz dwa argumenty. Jeden punkt za poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną — dostajesz go, gdy błędów jest łącznie nie więcej niż dwa. Obie kategorie ocenia się niezależnie.

Czy trzeba umieć napisać dedykację, życzenia albo podziękowanie?

Informator CKE wymienia wśród zadań egzaminacyjnych tylko dwie formy użytkowe: ogłoszenie i zaproszenie — i na nich skup powtórkę. Dedykacja, podziękowanie i życzenia są w podstawie programowej i warto wiedzieć, jak wyglądają, ale zadanie w arkuszu dotyczy jednej z tych dwóch form.