Sprawdzian z „Małego Księcia” z odpowiedziami — 5 pytań bez konta, wynik w skali ocen
Antoine de Saint-Exupéry, „Mały Książę” — lektura obowiązkowa na egzaminie ósmoklasisty · jedna z lektur obowiązkowych — może być tekstem w arkuszu albo lekturą do wypracowania
Pilot, który rozbił się na Saharze, spotyka chłopca z maleńkiej planety. Lektura jest krótka, ale warto znać ją szczegółowo — przydaje się też w wypracowaniu.
„Mały Książę” to baśń filozoficzna — bywa nazywana też przypowieścią — napisana przez Antoine'a de Saint-Exupéry'ego, francuskiego pisarza, który sam był lotnikiem i sam zilustrował swoją książkę. Utwór ukazał się w 1943 roku, w czasie drugiej wojny światowej. Rama zdarzeń jest prosta: narrator ma awarię silnika i ląduje na Saharze z niewielkim zapasem wody, a tam poznaje chłopca przybyłego z maleńkiej planety. Przez osiem dni słucha jego opowieści o róży, o baobabach i o sześciu planetach odwiedzonych przed Ziemią. Na egzaminie ósmoklasisty ta lektura może się pojawić w dwóch rolach: jako fragment w części I albo jako odwołanie w wypracowaniu, na przykład o przyjaźni, odpowiedzialności i dorosłości. Łatwo pomylić narratora z tytułowym bohaterem, przestawić kolejność planet i płytko wytłumaczyć oswojenie jako obłaskawienie zwierzęcia.
Opowiada pilot, nie Mały Książę. Zaczyna od wspomnienia z dzieciństwa: narysował węża boa, który połknął słonia, a dorośli widzieli w tym rysunku kapelusz. Po awarii silnika ląduje na Saharze i przez osiem dni słucha historii chłopca.
Mały Książę mieszka na asteroidzie oznaczonej B-612. Przeczyszcza tam trzy wulkany i codziennie wyrywa siewki baobabów, żeby nie rozsadziły korzeniami planety. Kwiat, który wyrósł z przyniesionego nasienia, okazuje się kapryśny i zarozumiały. Chłopiec odchodzi zraniony, choć przy pożegnaniu róża wyznaje mu miłość; dopiero później rozumie, że powinien był oceniać ją po czynach, nie po słowach.
Po kolei: król bez poddanych, próżny czekający na oklaski, pijak pijący po to, by zapomnieć o wstydzie z picia, bankier liczący gwiazdy jak własność, latarnik zapalający i gaszący latarnię, geograf nieznający własnej planety. Tylko latarnik nie wydaje się chłopcu śmieszny, bo zajmuje się czymś poza sobą.
Na Ziemi chłopiec ląduje na pustyni i spotyka węża mówiącego zagadkami. Potem trafia do ogrodu pełnego takich samych róż i czuje się oszukany. Dopiero Lis tłumaczy mu, czym jest oswojenie, i jego kwiat znów staje się jedyny — przez czas, który mu poświęcił.
To utwór alegoryczny: postacie i miejsca znaczą więcej, niż mówią wprost. Róża to bliska osoba i miłość, Lis — przyjaźń i cierpliwość, baobaby — zaniedbane problemy, pustynia — samotność. Język jest prosty, oparty na dialogach i pytaniach, a spojrzenie dziecka stale zderza się ze sposobem myślenia dorosłych.
Pasuje do tez o przyjaźni, która wymaga czasu, o odpowiedzialności za bliskich, o różnicy między patrzeniem a rozumieniem oraz o dorosłych mierzących świat liczbami. W temacie twórczym daje gotowy motyw podróży, która zmienia bohatera.
Na te pomyłki warto uważać w zadaniach do tej lektury.
Cała książka to pierwszoosobowe wspomnienie lotnika — to on wspomina spotkanie i on zamyka utwór pytaniem o dalsze losy chłopca. Ta pomyłka psuje każde zadanie o narracji.
Liczba sześć dotyczy wyłącznie asteroid zamieszkanych przez dorosłych. Zadania zamknięte i dobieranie bardzo lubią tę kolejność, dlatego warto ją znać po kolei.
W tej książce oswojenie nie ma nic wspólnego z tresurą — to cierpliwe budowanie relacji, ze spotkaniami powtarzanymi o tej samej porze. Tłumaczenie przez tresurę spłyca sens tej sceny.
Zakończenie jest celowo niedopowiedziane: rano ciała nie ma, a narrator wierzy, że chłopiec wrócił do swojej róży. Nie dopisuj więc ani rakiety, ani jednoznacznej śmierci.
Który z mieszkańców odwiedzanych planet uważał, że jest właścicielem gwiazd, bo pierwszy wpadł na pomysł, żeby je posiadać? A. król, B. bankier, C. geograf, D. latarnik.
Poprawna odpowiedź to bankier. Błędne odpowiedzi to mieszkańcy sąsiednich planet, więc listę trzeba mieć w głowie w kolejności, a nie luzem.
Oceń prawdziwość zdań. 1. Narrator poznaje Małego Księcia na pustyni. 2. Mały Książę uznaje latarnika za dorosłego zajętego wyłącznie sobą.
Pierwsze zdanie jest prawdziwe, drugie fałszywe — latarnik jako jedyny pracuje dla czegoś poza sobą. W przykładowych zadaniach prawda–fałsz w Informatorze CKE punkt jest jeden — za komplet poprawnych ocen.
Dopasuj mieszkańców planet (król, próżny, pijak, geograf) do opisów ich zajęć. Jeden opis został podany dodatkowo.
W dobieraniu może być opis nadmiarowy. Najpierw wpisz te przyporządkowania, których jesteś pewien, a dopiero na końcu wybieraj między dwoma podobnymi opisami.
Wyjaśnij, czego o bliskości uczy Małego Księcia Lis, i napisz, jak ta nauka zmienia stosunek chłopca do jego róży. Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do wydarzeń z utworu.
Pełna odpowiedź ma dwa elementy: własnymi słowami wyjaśnione oswojenie (więź budowana czasem i powtarzanymi spotkaniami) oraz wniosek — róża jest wyjątkowa nie przez wygląd, lecz przez to, że chłopiec się nią zajmował.
Czy troska o drugiego człowieka wymaga poświęcenia czasu? Napisz rozprawkę, w której rozważysz ten problem. W argumentacji odwołaj się do lektury obowiązkowej oraz do innego utworu literackiego. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 wyrazów.
Odwołanie do lektury musi być rzeczowe: nie wystarczy wspomnieć o róży. Pokaż konkretne wydarzenie — podlewanie kwiatu, przykrywanie go kloszem, powroty o tej samej godzinie na spotkanie z Lisem — i wyprowadź z niego argument.
O spotkaniu pilota, który rozbił się na Saharze, z chłopcem przybyłym z maleńkiej planety. Chłopiec opowiada o swojej róży i o sześciu planetach odwiedzonych przed Ziemią, a na Ziemi uczy się od Lisa, czym jest bliskość. To opowieść o przyjaźni, odpowiedzialności i o tym, co dorośli przestają dostrzegać.
Narratorem jest pilot i opowiada w pierwszej osobie — o swojej awarii, o ośmiu dniach na pustyni i o spotkaniu. Głównym bohaterem tej opowieści jest Mały Książę. Nie mieszaj obu ról.
Stworzyć więź, przez którą ktoś staje się dla nas jedyny na świecie. Lis tłumaczy, że dzieje się to powoli, przez cierpliwość i spotkania powtarzane o tej samej porze, a kto kogoś oswoił, bierze za niego odpowiedzialność. Dlatego jedna róża znaczy dla chłopca więcej niż cały ogród identycznych kwiatów.
Najlepiej w rozprawce o przyjaźni, o odpowiedzialności albo o tym, jak naprawdę poznaje się drugiego człowieka. Wybierz jedno wydarzenie i rozwiń je: rozmowę z Lisem, opiekę nad różą albo spotkanie z bankierem jako obraz pustego życia dorosłych. Samo streszczenie fabuły nie liczy się jako argument.
Sprawdzian z „Małego Księcia” to zwykle pytania o kolejność planet, o to, kto czego nauczył bohatera, i o liczby: ile razy oglądał zachód słońca, ile róż rosło w ogrodzie, na ile dni starczyło pilotowi wody. Tu masz wszystko z tekstu, rozdział po rozdziale, z cytatami z przekładu Agaty Kozak.
Rozdziały I–XXVII według przekładu Agaty Kozak (Wolne Lektury). Gdy na sprawdzianie pada pytanie „co wydarzyło się po…”, ta lista to odpowiedź.
Sześcioletni narrator rysuje węża boa, który połknął słonia. Dorośli widzą w tym kapelusz, więc rysuje też wnętrze węża. Zniechęcony porzuca rysowanie i zostaje pilotem.
Sześć lat temu: awaria silnika nad Saharą, wody na osiem dni. O świcie budzi go głosik: „Proszę, narysuj mi baranka!”. Trzy baranki chłopiec odrzuca, a gdy dostaje rysunek skrzynki z barankiem w środku, jest zachwycony.
Chłopiec śmieje się, że pilot spadł z nieba, i zdradza, że pochodzi z innej planety. Narrator uważa, że to asteroida B 612, dostrzeżona przez tureckiego astronoma w 1909 roku.
Trzeciego dnia: baobaby. Ich pędy trzeba wyrywać, gdy są małe, bo inaczej przebiją planetę korzeniami. Narrator rysuje planetę leniwego mieszkańca jako ostrzeżenie dla dzieci.
Czwartego dnia rano: chłopiec lubi zachody słońca. Na swojej planecie wystarczyło przesunąć krzesło; pewnego dnia widział ich czterdzieści trzy.
Piątego dnia: spór o kolce. Pilot zajęty śrubą odpowiada byle co. Chłopiec wybucha, że pilot mówi jak dorośli, opowiada o czerwonym panu, który nie jest człowiekiem, tylko grzybem, i płacze. Pilot rzuca narzędzia i go pociesza.
Historia róży: wyrosła z przyniesionego nasionka, stroiła się wiele dni. Była próżna: chwaliła się czterema kolcami, chciała parawanu i klosza, przyłapana na kłamstwie kaszlała. Chłopiec przestał jej ufać.
Odejście z planety — narrator sądzi, że chłopiec wykorzystał odlot wędrownych ptaków. Chłopiec czyści trzy wulkany i wyrywa baobaby. Róża prosi o wybaczenie, wyznaje miłość i odsyła klosz. Nie chce, żeby widział, jak płacze.
Asteroidy 325–330. Pierwsza: król, dla którego wszyscy są poddanymi. Rozkazuje ziewać, obiecuje zachód słońca na siódmą czterdzieści, mianuje chłopca ministrem sprawiedliwości, a na koniec ambasadorem.
Druga planeta: pyszałek z kapeluszem do ukłonów, który słyszy tylko pochwały. Trzecia: pijak, który pije, żeby zapomnieć, że wstydzi się picia.
Czwarta: biznesmen od 54 lat liczy gwiazdy — ma ich 501 622 731 — i uważa je za swoje, bo pierwszy o tym pomyślał. Chłopiec odpowiada, że jego róży i wulkanom przydaje się to, że je ma, a gwiazdom z biznesmena nie ma żadnego pożytku.
Piąta, najmniejsza: latarnik. Planeta obraca się raz na minutę, a zasady się nie zmieniły, więc zapala i gasi latarnię co minutę. Jako jedyny nie wydaje się chłopcu śmieszny.
Szósta, dziesięć razy większa: geograf, który nie odchodzi od biurka. O kwiatach nie pisze, bo są efemeryczne. Chłopiec pierwszy raz żałuje, że zostawił różę. Geograf radzi mu Ziemię.
Siódma planeta to Ziemia. Na pustyni w Afryce chłopiec spotyka węża, który mówi, że przywraca ziemi tego, kogo dotknie, i obiecuje pomoc, jeśli chłopiec zatęskni za swoją planetą.
Kwiat o trzech płatkach mówi, że ludzi jest sześciu lub siedmiu i że wiatr nimi miota. Z wysokiej góry odpowiada chłopcu tylko echo.
Ogród, w którym rośnie pięć tysięcy róż takich jak jego. Chłopiec myśli, że ma tylko zwyczajną różę, kładzie się w trawie i płacze.
Lis spod jabłoni uczy go, że oswoić znaczy stworzyć więzi, że trzeba przychodzić o tej samej porze i że rytuały są niezbędne. Chłopiec wraca do róż w ogrodzie i mówi im, że są puste. Na pożegnanie lis zdradza sekret.
Dróżnik wysyła pociągi z podróżnymi, którzy nie wiedzą, dokąd jadą; tylko dzieci przyklejają nosy do szyb. Sprzedawca tabletek na pragnienie obiecuje oszczędność 53 minut tygodniowo.
Ósmy dzień awarii: pilot wypija ostatnią kroplę wody. Idą nocą szukać studni. Pilot niesie śpiącego chłopca i o wschodzie słońca trafia na studnię.
Studnia jak we wsi, z blokiem, wiadrem i sznurem. Chłopiec pije i przypomina o obiecanym kagańcu dla baranka. Zdradza, że nazajutrz mija rok od jego lądowania, i każe pilotowi wrócić do samolotu.
Następnego wieczoru pilot widzi chłopca na murze, jak umawia się z żółtym wężem. Mówi mu, że będzie miał gwiazdy, które potrafią się śmiać. W nocy wąż kąsa go w kostkę, a chłopiec upada bezszelestnie na piasek.
Sześć lat później. O wschodzie słońca pilot nie znalazł ciała, więc wierzy, że chłopiec wrócił na planetę. Martwi się, bo do kagańca zapomniał dorysować skórzany pasek. Prosi czytelników, żeby napisali, jeśli spotkają złotowłosego chłopca.
| Narrator (pilot) | Dorosły, który w dzieciństwie rysował węże boa i nie został zrozumiany. Na Saharze naprawia samolot i uczy się od chłopca patrzeć inaczej. Po sześciu latach spisuje tę historię, żeby nie zapomnieć przyjaciela. |
|---|---|
| Mały Książę | Chłopiec o złotych włosach z asteroidy wielkości domu. Nigdy nie rezygnuje z raz zadanego pytania, a sam na pytania rzadko odpowiada. Nosi złoty szalik. |
| Róża | Jedyny taki kwiat na jego planecie. Próżna i kapryśna: chwali się czterema kolcami, żąda parawanu i klosza. Przy pożegnaniu przeprasza i wyznaje miłość, a dumnie ukrywa łzy. |
| Król | Mieszkaniec pierwszej asteroidy. Uważa się za władcę wszystkiego, ale wydaje tylko rozkazy, które i tak się spełnią — sam mówi, że autorytet opiera się na rozsądku. |
| Pyszałek (próżny) | Mieszkaniec drugiej asteroidy. Nosi kapelusz do ukłonów i chce, żeby go podziwiać, choć jest na planecie sam. Słyszy tylko pochwały. |
| Pijak | Mieszkaniec trzeciej asteroidy. Pije, żeby zapomnieć, że się wstydzi, a wstydzi się tego, że pije. Ta krótka wizyta pogrąża chłopca w wielkim smutku. |
| Biznesmen (bankier) | Mieszkaniec czwartej asteroidy. Od 54 lat liczy gwiazdy, zapisuje ich liczbę na karteczce i zamyka w szufladzie. Powtarza, że jest poważnym człowiekiem. |
| Latarnik | Mieszkaniec piątej, najmniejszej asteroidy. Wierny zasadom zapala i gasi latarnię co minutę, choć najbardziej lubi spać. Jedyny, z którym chłopiec mógłby się zaprzyjaźnić. |
| Geograf | Mieszkaniec szóstej asteroidy. Pisze grube książki, ale nie zna własnej planety, bo nie jest eksploratorem. To on uczy chłopca słowa efemeryczny i odsyła go na Ziemię. |
| Wąż | Pierwszy rozmówca na Ziemi, cienki jak palec, mówi zagadkami. Na końcu żółty wąż z gatunku tych, które zabijają w ciągu trzydziestu sekund, kąsa chłopca w kostkę. |
| Lis | Spotkany pod jabłonią. Prosi, żeby go oswoić, i tłumaczy, czym są więzi i rytuały. Zdradza chłopcu sekret o patrzeniu sercem i o odpowiedzialności. |
| Dróżnik i sprzedawca | Dwaj ludzie spotkani na Ziemi. Dróżnik sortuje podróżnych na pakiety po tysiąc osób, sprzedawca sprzedaje tabletki gaszące pragnienie. Obaj pokazują dorosłych, którzy nie wiedzą, czego szukają. |
| Leon Werth | Przyjaciel autora, któremu dedykowana jest książka. Według dedykacji mieszka we Francji, gdzie cierpi głód i chłód. |
Każdy cytat to dosłowny fragment utworu (przekład Agaty Kozak, Wolne Lektury, licencja CC BY-SA 3.0). Możesz go użyć w odpowiedzi albo w wypracowaniu.
Chłopiec odrzuca trzy narysowane baranki: jeden jest chory, drugi ma rogi, trzeci jest za stary. Zniecierpliwiony pilot rysuje skrzynkę.
To jest skrzynka. Baranek, o jakiego ci chodzi, znajduje się w środku.
Dlaczego o to pytają: Pytania o to, o co chłopiec prosi zaraz po spotkaniu i dlaczego skrzynka go zadowala. Dziecko widzi baranka, którego nie widać — to zapowiedź nauki lisa.
Pilot odpowiada, że kolce do niczego nie służą, bo zajmuje się poważnymi sprawami. Chłopiec wybucha: dla niego poważna jest róża, którą baranek może zjeść.
Jeżeli ktoś kocha kwiat, który istnieje w jednym tylko egzemplarzu pośród milionów i milionów gwiazd, wystarczy mu patrzeć na te gwiazdy, a będzie szczęśliwy.
Dlaczego o to pytają: Scena pokazuje, czym różnią się sprawy poważne dla dorosłych i dla chłopca. Z niej rodzi się obietnica kagańca dla baranka, która wraca na końcu książki.
Chłopiec czeka na wyrzuty, a róża zaskakuje go łagodnością. Prosi, żeby był szczęśliwy, i nie chce już klosza.
Ależ tak, kocham cię — powiedziała. — Nie wiedziałeś o tym z mojej winy.
Dlaczego o to pytają: Nauczyciele pytają, dlaczego chłopiec odszedł i co zrozumiał później: że róży nie trzeba było słuchać, tylko oceniać ją po czynach.
Król chce zatrzymać jedynego poddanego i mianuje go ministrem sprawiedliwości. Gdy chłopiec zauważa, że nie ma kogo sądzić, król odpowiada mądrzej, niż można się spodziewać.
Znacznie trudniej jest sądzić samego siebie niż innych.
Dlaczego o to pytają: Z każdej planety arkusz może wziąć jedno zdanie i zapytać, jaką wadę dorosłych ośmiesza wizyta. Król to władza bez poddanych, ale też jedna trafna rada.
Chłopiec odchodzi od latarnika z żalem. Porównuje go z mieszkańcami wcześniejszych planet.
Tym człowiekiem wszyscy inni by pogardzali — pomyślał Mały Książę, kontynuując podróż — i król, i pyszałek, i pijak, i biznesmen. A jednak tylko on nie wydaje mi się śmieszny.
Dlaczego o to pytają: Klasyczne zadanie zamknięte: którego z dorosłych chłopiec nie uważa za śmiesznego i dlaczego. Odpowiedź: bo nie zajmuje się wyłącznie sobą.
Po oswojeniu przychodzi pora odjazdu. Lis wysyła chłopca jeszcze raz do ogrodu róż, a gdy ten wraca, zdradza mu obiecany sekret.
Jest bardzo prosty: dobrze widzi się tylko sercem. To, co najważniejsze, jest niewidoczne dla oczu.
Dlaczego o to pytają: Najczęściej cytowane zdanie z lektury. Pytanie prawda/fałsz lubi sprawdzać, kto je wypowiada — lis, nie wąż ani róża.
Lis dodaje drugą część nauki. Chłopiec powtarza każde zdanie, żeby zapamiętać.
Na zawsze bierzesz odpowiedzialność za to, co oswoiłeś. Jesteś odpowiedzialny za swoją różę…
Dlaczego o to pytają: Gotowy argument do rozprawki o odpowiedzialności za bliskich. Tłumaczy też, dlaczego chłopiec chce wrócić na planetę.
Ostatniego wieczoru chłopiec pociesza pilota. Zapowiada, że zostawi mu prezent: skoro będzie się śmiał na jednej z gwiazd, wszystkie będą się śmiać do przyjaciela.
Ty, akurat ty, będziesz miał gwiazdy, które potrafią się śmiać.
Dlaczego o to pytają: Pytania o zakończenie i o to, co zostaje po przyjacielu. Łączy się z ostatnim rozdziałem, w którym gwiazdy to raz dzwonki, a raz łzy.
Asteroida, z której według narratora pochodzi chłopiec. Turecki astronom zobaczył ją w 1909 roku, ale uwierzono mu dopiero w 1920, gdy przyszedł we fraku.
Tyle razy chłopiec oglądał zachód jednego dnia. Kiedy ktoś jest bardzo smutny, kocha zachody słońca. Uwaga: w rozdziale X, przy królu, pada liczba czterdzieści cztery.
Sześć planet odwiedzonych przed Ziemią: król, pyszałek, pijak, biznesmen, latarnik, geograf. Ziemia jest siódma.
Tyle gwiazd posiada według swoich rachunków biznesmen. Liczy je od 54 lat.
Tyle zachodów słońca na dobę można oglądać na planecie latarnika, gdzie dzień trwa minutę.
Tyle róż rośnie w jednym ogrodzie na Ziemi, wszystkie podobne do róży chłopca.
Róża ma cztery kolce do obrony. Chłopiec ma dwa czynne wulkany i jeden wygasły, który czyści, bo nigdy nic nie wiadomo.
Na tyle starczyło pilotowi wody. Ósmego dnia wypił ostatnią kroplę, a rano znaleźli studnię.
Tyle tygodniowo oszczędza się dzięki tabletkom na pragnienie. Chłopiec poszedłby w tym czasie wolniutkim krokiem do studni.
Tyle minęło od spotkania, gdy pilot spisuje historię. Tyle też miał, gdy dorośli zniechęcili go do rysowania.
W bazie jest 18 zadań do tej lektury: 5 zamkniętych jednokrotnego wyboru, 5 typu prawda/fałsz, 3 na dobieranie i 5 otwartych. Poniżej dosłowne polecenia z bazy, bez odpowiedzi.
Jedna poprawna odpowiedź z czterech.
Stwierdzenia do oceny, po dwa w zadaniu.
Łączenie mieszkańców planet i symboli z opisami.
Krótka odpowiedź za 2 punkty: wyjaśnienie plus konkret z tekstu.
Pytania losowane z bazy tej lektury, odpowiedzi otwarte ocenia AI. Sesja startuje od razu.
Sprawdzian z „Mały Książę” z odpowiedziami: 5 pytań bez konta →
Zadania z naszej bazy, sprawdzane natychmiast. Bez logowania.
W tym dziale mamy 110 zadań. Poniżej kilka poleceń — odpowiedzi i wyjaśnienia zobaczysz po rozwiązaniu.
Ten dział omawia rozdział 4 „Proza z listy lektur” (s. 53–74) w Opracowanie lektur i powtórka z polskiego: teoria, przykłady krok po kroku i zadania z kluczem. Zobacz rozdział 4 →
Darmowy quiz z tego działu to 10 zadań, każde od razu ocenione i wyjaśnione. Wystarczy darmowe konto.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane powiadomienia o powtórkach).