📖Język polskizadania do tekstu w części I i temat wypracowania w części IIczęść I: 25 pkt · wypracowanie: 20 pkt100 zadań

⚔️Chłopcy z Placu Broni

Sprawdzian z „Chłopców z Placu Broni” z odpowiedziami — 5 pytań bez konta, wynik w skali ocen

Ferenc Molnár, „Chłopcy z Placu Broni” — lektura obowiązkowa na egzaminie ósmoklasisty · jedna z lektur obowiązkowych — może być tekstem w arkuszu albo lekturą do wypracowania

Powieść o dwóch grupach chłopców walczących o plac do zabawy w Budapeszcie i o Nemeczku — najmniejszym z nich, który za to zwycięstwo płaci życiem. Jako lektura obowiązkowa może trafić do części I arkusza albo do wypracowania.

Powieść Ferenca Molnára, węgierskiego pisarza tworzącego na początku XX wieku, opowiada o wojnie dwóch chłopięcych grup o kawałek miejskiego terenu. Akcja toczy się w Budapeszcie końca XIX wieku, wiosną, i zamyka się w niespełna dwóch tygodniach. Chłopcy z Placu Broni bronią placu składu drzewnego — dla nich jedynego miejsca do zabawy w ciasnym mieście — przed czerwonymi koszulami z Ogrodu Botanicznego, którym przewodzi Feri Acz. Narrator jest trzecioosobowy i wszechwiedzący, a dziecięcą zabawę opisuje językiem prawdziwej wojskowości: są stopnie, regulamin, sztandar, wypowiedzenie wojny. Z tego napięcia bierze się i humor pierwszych rozdziałów, i powaga ostatnich. Na egzaminie ósmoklasisty lektura może się pojawić dwojako: jako fragment w części I albo jako odwołanie w wypracowaniu, na przykład o odwadze, lojalności i zdradzie. Kłopot sprawiają węgierskie nazwiska, odróżnienie, kto stoi po której stronie, oraz zakończenie, którego nie da się streścić jako „dobrzy wygrali”.

Co trzeba wiedzieć o lekturze

Bohaterowie i ich relacje

Chłopcami z Placu Broni dowodzi Boka — rozważny i sprawiedliwy prezes, jedyny, który myśli o grupie, a nie o sobie. Nemeczek jest szeregowcem, wszyscy pozostali mają stopnie oficerskie. Gereb zdradza. Po drugiej stronie stoją czerwone koszule z Ogrodu Botanicznego, z wodzem Ferim Aczem i braćmi Pastor.

Czas i miejsce akcji

Budapeszt końca XIX wieku, wiosna, niespełna dwa tygodnie. Miejsc jest kilka i warto je znać: szkoła, ogród muzealny, w którym bracia Pastor odbierają Nemeczkowi kulki, plac składu drzewnego ze stosami drewna — twierdza chłopców — oraz Ogród Botaniczny, czyli kwatera czerwonych koszul.

Najważniejsze wydarzenia

Einstand, czyli odebranie Nemeczkowi kulek. Kradzież sztandaru przez czerwone koszule. Przejście Gereba na stronę wroga. Samotna wyprawa Nemeczka do Ogrodu Botanicznego i wrzucenie go do stawu. Bitwa na placu, w której chory Nemeczek przewraca Feriego Acza. Zwycięstwo, śmierć Nemeczka i wiadomość o losie placu.

Nemeczek — bohater, którego trzeba znać

Syn ubogiego krawca, drobny, jasnowłosy, jedyny szeregowiec w oddziale. Koledzy go lekceważą, a gdy ucieka z zebrania Związku Kitowców, niesłusznie ogłaszają go zdrajcą i zapisują jego nazwisko małą literą. To on ryzykuje najwięcej: szpieguje, nie wydaje kolegów i chory wstaje z łóżka, żeby stanąć do bitwy.

Problematyka i motywy

Odwaga, która nie potrzebuje widowni. Lojalność i jej przeciwieństwo — zdrada z urażonej ambicji. Honor i reguły, których chłopcy pilnują poważniej niż niejeden dorosły. Motyw wojny i jej ceny: zwycięstwo okupione życiem najsłabszego. Do tego dorastanie, przyjaźń i konflikt między dobrem grupy a własnym interesem.

Gatunek, narracja, język

To powieść, czyli utwór epicki, z narratorem trzecioosobowym i wszechwiedzącym, który zna myśli bohaterów. Świat dziecięcej zabawy opisany jest słownictwem wojskowym: stopnie, meldunki, wypowiedzenie wojny, sztandar. Ten kontrast daje humor na początku i powagę na końcu. Uważaj — to nie jest opowiadanie ani baśń.

Pomyłki, na które warto uważać

Na te pomyłki warto uważać w zadaniach do tej lektury.

ŹleAkcja „Chłopców z Placu Broni” toczy się w Warszawie.
DobrzeAkcja toczy się w Budapeszcie.

Ferenc Molnár był pisarzem węgierskim i osadził powieść w swoim mieście.

ŹleZdrajcą chłopców okazuje się Nemeczek.
DobrzeZdrajcą jest Gereb, który przechodzi na stronę czerwonych koszul.

Pomyłka bierze się stąd, że to Nemeczka Związek Kitowców niesłusznie ogłosił tchórzem i zdrajcą, bo uciekł z zebrania, i ukarał wpisem małą literą. Gereb zdradza z urażonej ambicji, bo to nie on został wodzem.

ŹleNemeczek ginie w czasie bitwy na placu.
DobrzeNemeczek umiera dzień po bitwie, w domu, na chorobę, która zaczęła się od przeziębienia.

Choroba zaczyna się od przemoczenia w Ogrodzie Botanicznym. Rozróżnienie jest ważne: bohater nie ginie od ciosu, tylko umiera dlatego, że dla sprawy zlekceważył własne zdrowie.

ŹleChłopcy wygrywają bitwę i zatrzymują swój plac.
DobrzeBitwę wygrywają, ale plac i tak przepada — ma na nim stanąć kamienica.

Zakończenie jest gorzkie i właśnie o nie pyta większość zadań otwartych. Bez tej informacji nie da się wyjaśnić, na czym polega przegrana ukryta w zwycięstwie.

Przykładowe zadania do tej lektury

Zadanie zamknięte

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Akcja powieści „Chłopcy z Placu Broni” rozgrywa się w: A. Wiedniu, B. Budapeszcie, C. Pradze, D. Bratysławie.

Zaznacz tylko jedną odpowiedź.

Prawda/fałsz

Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących powieści „Chłopcy z Placu Broni”. 1. Nemeczek był jedynym szeregowcem w oddziale. 2. Feri Acz dowodził oddziałem chłopców broniących placu.

Oceń każde zdanie osobno. W przykładowych zadaniach prawda–fałsz w Informatorze CKE punkt jest jeden — za komplet poprawnych ocen.

Dobieranie

Przyporządkuj każdemu bohaterowi funkcję, którą pełni w powieści. Bohaterowie: A. Boka, B. Nemeczek, C. Feri Acz, D. Gereb. Funkcje: 1. wódz czerwonych koszul, 2. prezes Chłopców z Placu Broni, 3. zdrajca, 4. jedyny szeregowiec.

Każda para musi być uzupełniona. Nie zostawiaj pustych pól — w przykładowym zadaniu na dobieranie w Informatorze CKE punkt jest za komplet.

Zadanie otwarte

Nazwij jedną cechę charakteru Nemeczka i uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do konkretnego wydarzenia z powieści.

Potrzebne są dwa elementy: nazwana cecha (np. odwaga, wierność, bezinteresowność) oraz wydarzenie, które ją potwierdza. Sama cecha bez przykładu to odpowiedź niepełna.

Wypracowanie

Napisz rozprawkę, w której udowodnisz, że o wartości człowieka decydują jego czyny, a nie miejsce w grupie. W argumentacji odwołaj się do lektury obowiązkowej „Chłopcy z Placu Broni” oraz do innego utworu literackiego. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 wyrazów.

Musi być teza, co najmniej dwa argumenty poparte konkretnymi wydarzeniami i wniosek. Odwołanie do lektury wskazanej w poleceniu jest warunkiem — praca, która w ogóle się do niej nie odwołuje, dostaje 0 punktów.

Jak powtórzyć tę lekturę przed egzaminem

  1. 1Zrób jednostronicową mapę na dwie kolumny: Chłopcy z Placu Broni i czerwone koszule. Wpisz do nich nazwiska i funkcje — dokładnie to sprawdzają zadania na dobieranie.
  2. 2Ułóż oś czasu z sześciu wydarzeń: einstand, kradzież sztandaru, zdrada Gereba, wyprawa do Ogrodu Botanicznego, bitwa, śmierć Nemeczka. Do każdego dopisz jedno zdanie o skutku.
  3. 3Do każdej cechy Nemeczka dopisz jedno wydarzenie, które ją potwierdza. Ćwicz uzasadnianie przykładem, a nie samym przymiotnikiem.
  4. 4Napisz z pamięci pięć zdań o tym, dlaczego zwycięstwo chłopców jest gorzkie. To najtrudniejsze pytanie otwarte do tej lektury i warto mieć odpowiedź gotową.
  5. 5Przygotuj trzy tezy do wypracowania — o odwadze słabszego, o cenie zdrady i o wierności grupie — i do każdej po dwa wydarzenia z powieści jako materiał na argumenty.

Warto przerobić razem z tym

Najczęstsze pytania

O czym są „Chłopcy z Placu Broni”?

O wojnie dwóch grup chłopców o plac składu drzewnego w Budapeszcie. Chłopcy z Placu Broni pod wodzą Boki bronią go przed czerwonymi koszulami Feriego Acza. Bitwę wygrywają, ale najmniejszy z nich, Nemeczek, przypłaca to chorobą i śmiercią, a plac i tak zostanie zabudowany.

Kto jest głównym bohaterem powieści?

Najczęściej wskazuje się Nemeczka — jedynego szeregowca w oddziale, syna ubogiego krawca, lekceważonego przez kolegów, a zarazem najodważniejszego z nich. Drugą postacią pierwszego planu jest Boka, prezes i dowódca chłopców, który podejmuje decyzje i jako jedyny rozumie, czym kończy się ta wojna.

Kto zdradził chłopców z Placu Broni?

Gereb. Przeszedł na stronę czerwonych koszul z urażonej ambicji, bo to nie jego wybrano na wodza. Zdradę odkryli Boka i Nemeczek, którzy zobaczyli go wśród czerwonych koszul na wyspie w Ogrodzie Botanicznym. Później Gereb żałuje i chce wrócić do dawnej grupy.

Czy „Chłopcy z Placu Broni” są na egzaminie ósmoklasisty?

Tak, to lektura obowiązkowa. Może pojawić się na dwa sposoby: jako fragment w części I, do którego układa się zadania zamknięte i otwarte, albo jako lektura, do której odwołujesz się w wypracowaniu. Najbliższy egzamin ósmoklasisty odbędzie się w maju 2027 roku.

📖 SPRAWDZIAN Z LEKTURY

Sprawdzian z lektury „Chłopcy z Placu Broni”: co musisz wiedzieć

Na sprawdzianie z „Chłopców z Placu Broni” pytają o szczegóły: kto zabrał Nemeczkowi kulki, ile razy chłopiec wpadł do wody, kto przekupił stróża Jano, jak wyglądał plan bitwy i kiedy nazwisko Nemeczka zapisano małą literą. Wszystkie fakty poniżej sprawdziliśmy w oryginale węgierskim, rozdział po rozdziale. Imiona podajemy tak jak w polskim wydaniu szkolnym.

Jak zbudowani są „Chłopcy z Placu Broni”

Gatunek
Powieść dla młodzieży, utwór epicki. Narrator trzecioosobowy zna myśli bohaterów, a czasem zwraca się wprost do czytelnika i wspomina plac tak, jakby sam się na nim bawił.
Rozdziały
10 rozdziałów bez tytułów. Rozdziały I–VIII prowadzą od einstandu do bitwy, IX to kartki z księgi Związku Kitowców spisane przez samych chłopców, X opowiada o śmierci Nemeczka i losie placu.
Czas akcji
Budapeszt, marzec, koniec XIX wieku (na pieczątce Związku Kitowców jest rok 1889). Cała historia trwa niewiele ponad tydzień: Nemeczek umiera dziewiątego dnia akcji, licząc od rozdziału I.
Miejsca
Gimnazjum, do którego chodzą chłopcy (klasa czwarta). Plac Broni przy ulicy Pawła, a za nim skład drewna z tartakiem parowym, stosami drewna i budą (budką) stróża Jano. Ogród Botaniczny z wyspą na stawie, gdzie zbierają się czerwone koszule. Ogród przy Muzeum, gdzie doszło do einstandu. Dom Nemeczków przy ulicy Rákos.
Dwie grupy
Chłopcy z Placu Broni: sami oficerowie i jeden szeregowiec, Nemeczek. Czerwone koszule: chodzą do szkoły realnej i chcą zabrać plac, bo potrzebują miejsca do gry w piłkę.
Język wojska
Dziecięca zabawa opisana jest słownictwem prawdziwej armii: stopnie, meldunki, rozkazy, sztandar, odezwa, posłowie z białą flagą, wypowiedzenie wojny. Stąd humor pierwszych rozdziałów i powaga ostatnich.
Co obowiązuje na egzaminie
Cała powieść jest lekturą obowiązkową. W arkuszu może pojawić się fragment do zadań w części I albo temat wypracowania, w którym trzeba się do niej odwołać.

Kolejność wydarzeń: 22 kroków po rozdziałach

Numeracja rozdziałów według oryginału węgierskiego: 10 rozdziałów bez tytułów, od I do X. Gdy na sprawdzianie pada pytanie „co wydarzyło się po…”, ta lista to odpowiedź.

  1. 1
    rozdz. I

    Ciepły marcowy dzień, lekcja przyrody. Po klasie krąży liścik do Boki: o trzeciej zebranie i wybór prezesa na placu. Po lekcjach Czonakosz i Nemeczek opowiadają, że dzień wcześniej w ogrodzie przy Muzeum bracia Pastorowie zrobili einstand i zabrali około trzydziestu kulek wygranych przez Nemeczka.

  2. 2
    rozdz. II

    Nemeczek przychodzi na plac pierwszy. Na środkowej fortecy stoi Feri Acz w czerwonej koszuli i zabiera czerwono-zieloną chorągiewkę, którą uszyła siostra Czelego.

  3. 3
    rozdz. II

    Furtka nie była zaryglowana. Okazuje się, że ostatni wszedł Boka, więc każe zapisać siebie w czarnym notesie. Nemeczek płacze, że jest jedynym szeregowcem, a Boka obiecuje, że w maju może zostać oficerem.

  4. 4
    rozdz. II

    Wybory prezesa: Boka dostaje 11 głosów, Gereb 3. Boka zapowiada, że zanim czerwone koszule przyjdą na plac, chłopcy sami pójdą do Ogrodu Botanicznego.

  5. 5
    rozdz. III

    Wieczorem Boka, Czonakosz i Nemeczek przechodzą przez parkan Ogrodu Botanicznego. W sztucznej ruinie znajdują osiem drewnianych tomahawków. Przy łódce Nemeczek poślizguje się i wpada do stawu.

  6. 6
    rozdz. III

    Na wyspie Boka i Nemeczek widzą wśród czerwonych koszul Gereba. Gereb obiecuje, że w dniu ataku zostawi otwartą furtkę od ulicy Pawła. Gdy czerwone koszule odchodzą, Boka przypina do drzewa czerwoną kartkę z napisem, że byli tu chłopcy z Placu Broni, i gasi latarnię.

  7. 7
    rozdz. III

    Ucieczka do cieplarni. Nemeczek zapala zapałkę i zdradza kryjówkę, więc chowa się po szyję w basenie ze złotymi rybkami. Chłopców ratuje Sebenicz, który myli tropy.

  8. 8
    rozdz. IV

    Profesor Rac przesłuchuje członków Związku Kitowców i rozwiązuje go. Chłopcy od razu zakładają związek na nowo, tym razem jako tajny.

  9. 9
    rozdz. IV

    Nemeczek z dachu budy podsłuchuje, jak Gereb przekupuje cygarami stróża Jano, żeby wyrzucił chłopców z placu. Ponieważ w tym czasie ucieka z zebrania, kitowcy uznają go za tchórza i zdrajcę i zapisują jego nazwisko małą literą.

  10. 10
    rozdz. V

    W czwartek Nemeczek od wpół do czwartej siedzi na drzewie na wyspie. Wcześniej wyniósł z ruin chorągiewkę. Feri Acz gani Gereba za przekupienie stróża, ale przyjmuje go do siebie i wyznacza atak na następny dzień.

  11. 11
    rozdz. V

    Nemeczek schodzi z drzewa i staje przed czerwonymi koszulami. Odmawia przejścia na ich stronę, więc Pastorowie wpychają go do stawu. Gdy odchodzi, Feri Acz każe mu oddać honory. Potem odwraca się od Gereba, a braci Pastorów za einstand każe wsadzić do wody.

  12. 12
    rozdz. VI

    Na parkanie wisi odezwa Boki. Boka ogłasza stan wojenny, rozdziela oddziały i forty, a adiutantem mianuje Nemeczka. Gereb przynosi chorągiewkę i prosi o przebaczenie. Boka mówi, że mu wybacza, ale nie przyjmuje go z powrotem.

  13. 13
    rozdz. VI

    Na plac przychodzi ojciec Gereba i pyta, czy jego syn jest zdrajcą. Rozgorączkowany Nemeczek odpowiada, że nie. Boka odprowadza chorego przyjaciela do domu.

  14. 14
    rozdz. VII

    Nemeczek leży chory w domu. Boka przyjmuje tytuł generała. Służąca Mari przynosi list Gereba: bitwa będzie dopiero jutro. Chłopcy zgadzają się przyjąć Gereba z powrotem, na razie jako szeregowca pod okiem Rychtera.

  15. 15
    rozdz. VII

    Posłowie z białą flagą, Pastorowie i Sebenicz, wypowiadają wojnę. Umawiają się na trzy sposoby walki. Potem odwiedzają chorego Nemeczka, a jego matce odmawiają czekolady.

  16. 16
    rozdz. VIII

    Chłopcy z Placu Broni odnoszą chorągiewkę do Ogrodu Botanicznego, bo chcą ją odzyskać w walce, a nie dostać od zdrajcy. W dniu bitwy stróż Jano na zlecenie Boki kopie przed fortami rów, czyli szaniec.

  17. 17
    rozdz. VIII

    Bitwa. Oddział Pastora wchodzi od ulicy Marii, obrońcy udają ucieczkę, chowają się w wozowni i w budzie Jano, a potem atakują od tyłu i zamykają czerwone koszule w budzie. Feri Acz czeka przy ulicy Pawła na sygnał trąbki, który nie pada.

  18. 18
    rozdz. VIII

    Feri Acz rusza, by uwolnić uwięzionych. Wtedy zjawia się chory Nemeczek, powala go na ziemię i mdleje. Chłopcy wygrywają, Gereb odbiera Sebeniczowi chorągiewkę, a Boka mianuje Nemeczka kapitanem.

  19. 19
    rozdz. VIII

    Matka zabiera Nemeczka do domu, chłopcy idą za nią dwójkami. Wieczorem Boka płacze pod bramą. Pod dom przychodzi też Feri Acz i pyta dozorcę, jak się czuje chory.

  20. 20
    rozdz. IX

    Kartki z księgi Związku Kitowców: wpis małą literą zostaje unieważniony, a nazwisko Nemeczka zapisane wielkimi literami. Kitowcy każą też dopisać w podręczniku historii Bokę obok Hunyadiego.

  21. 21
    rozdz. X

    Dzień po bitwie. Nemeczek w gorączce odgrywa bitwę, a ojciec szyje ubranie dla klienta. Kitowcy przychodzą z dyplomem przeprosin, ale Nemeczek już ich nie poznaje i umiera.

  22. 22
    rozdz. X

    Wieczorem Boka idzie na plac. W chacie Jano widzi przyrządy inżyniera. Jano mówi, że w poniedziałek przyjdą robotnicy, bo właściciel będzie tu stawiał kamienicę. Następnego dnia profesor Rac wspomina Nemeczka przed klasą.

Kto jest kim

Janosz Boka (węg. Boka János) Prezes, a w dniu bitwy generał chłopców z Placu Broni. Ma 14 lat, jest spokojny i sprawiedliwy: gdy sam zostawia niezaryglowaną furtkę, każe wpisać siebie do czarnego notesu. To on układa plan bitwy.
Erno Nemeczek (węg. Nemecsek Ernő) Mały, chudy blondyn, jedyny szeregowiec wśród samych oficerów, syn ubogiego krawca. Sam odzyskuje chorągiewkę, nie daje się przeciągnąć do czerwonych koszul, a chory przychodzi na bitwę i powala Feriego Acza. Umiera dzień po bitwie.
Deżo Gereb (węg. Geréb Dezső) Porucznik, zazdrosny o Bokę, na którego wybory przegrał 3 do 11. Zdradza: obiecuje otworzyć furtkę i przekupuje stróża. Potem żałuje, szpieguje czerwone koszule dla chłopców, a w bitwie odbiera chorągiewkę.
Czonakosz (węg. Csónakos) Silny chłopak ze wsi, słynie z gwizdania na dwóch palcach. Idzie z Boką i Nemeczkiem do Ogrodu Botanicznego i pilnuje łódki. W bitwie niesie starszego Pastora do budy.
Czele (węg. Csele) Elegant, nosi do szkoły tylko potrzebne kartki z książek. Jego siostra szyje chorągiewki. Prowadzi poselstwo, które odnosi chorągiewkę do Ogrodu Botanicznego, i nie zdradza wrogom, kto ją oddał.
Weiss (węg. Weisz) Założyciel i pierwszy przewodniczący Związku Kitowców. Na końcu prowadzi delegację z dyplomem przeprosin do chorego Nemeczka.
Kolnay i Barabasz (węg. Barabás) Wiecznie skłóceni członkowie Związku Kitowców. Kolnay jest skarbnikiem, a potem przewodniczącym, Barabasz strzeże pieczątki. W bitwie Kolnay z trąbką jest adiutantem Boki (Nemeczek leży chory), a Barabasz obrzuca piaskiem wodzów wroga. Godzą się na placu po śmierci Nemeczka.
Rychter i Lesik (węg. Richter, Leszik) Członkowie Związku Kitowców. Rychter dowodzi oddziałem C i pilnuje Gereba, gdy ten wraca. Lesik jest protokolantem: to on wpisuje nazwisko Nemeczka małymi literami, a potem samymi wielkimi. Sekretarzem Związku jest Nemeczek.
Feri Acz (węg. Áts Feri) Wódz czerwonych koszul, przystojny i odważny. Zabiera chorągiewkę, ale gardzi przekupstwem i docenia odwagę Nemeczka. Po przegranej traci stanowisko wodza.
Bracia Pastorowie (węg. Pásztor) Silni, ponurzy chłopcy z czerwonych koszul. Robią einstand i zabierają Nemeczkowi kulki, a potem wpychają go do stawu. Starszy dowodzi atakiem od ulicy Marii i po bitwie zostaje nowym wodzem.
Sebenicz i Wendauer (węg. Szebenics) Czerwone koszule. Sebenicz jest zbrojmistrzem i nosi białą flagę jako poseł, Wendauer ma najmniejszą stopę w bandzie i jest trębaczem oddziału Pastora.
Jano (węg. Janó) Słowak, nocny stróż składu drewna, ma czarnego psa Hektora. Gereb przekupuje go cygarami, ale Jano w końcu pomaga chłopcom: kopie szaniec. To on mówi Boce, że na placu stanie kamienica.
Profesor Rac (węg. Rácz) Nauczyciel łaciny, surowy z wyglądu, ale łagodny. Rozwiązuje Związek Kitowców, a na końcu wspomina Nemeczka przed klasą.
Rodzice Nemeczka Ubogi krawiec i drobna, jasnowłosa kobieta, do której syn jest bardzo podobny. W dniu śmierci syna ojciec musi szyć ubranie dla klienta, który się niecierpliwi.

Sceny, o które pytają

Opis każdej sceny: fakty sprawdzone w oryginale węgierskim („A Pál utcai fiúk”, domena publiczna).

rozdz. I

Einstand w ogrodzie przy Muzeum

Nemeczek opowiada, jak z kolegami grał w kulki przy murze. Gdy wygrał wszystkie, około trzydziestu, podeszli bracia Pastorowie. Młodszy krzyknął einstand i złapał Nemeczka za kurtkę, starszy pozbierał kulki. Narrator wyjaśnia, że einstand to wzięcie czegoś siłą przez silniejszego.

Dlaczego o to pytają: Pytają, co znaczy słowo einstand i od czego zaczyna się konflikt. Scena powraca na końcu rozdziału V, gdy Feri Acz karze za nią Pastorów.

rozdz. II

Jedyny szeregowiec

Na placu wszyscy są oficerami i salutują sobie niedbale, tylko Nemeczek musi stawać na baczność przed każdym. Przy wyborach prezesa wybucha płaczem, że wszyscy mu rozkazują i tylko on jest wpisywany do czarnego notesu. Boka odpowiada, że jeśli się wyróżni, w maju może zostać oficerem.

Dlaczego o to pytają: To punkt wyjścia do charakterystyki Nemeczka i do tematu: o wartości człowieka nie decyduje miejsce w grupie.

rozdz. III

Gereb przy latarni na wyspie

Boka i przemoczony Nemeczek kryją się w krzakach na wyspie i widzą Gereba wśród czerwonych koszul. Gereb tłumaczy, jak wejść na plac, i obiecuje zostawić otwartą furtkę. Nemeczek płacze z żalu. Potem Boka przypina kartkę do drzewa i gasi latarnię.

Dlaczego o to pytają: To moment odkrycia zdrady. Pytają, kto zdradził, kto to widział i co Gereb obiecał wrogom.

rozdz. IV

Nazwisko małą literą

Nemeczek podsłuchał, jak Gereb przekupuje stróża, i biegnie zawiadomić Bokę. Członkowie Związku Kitowców nie wiedzą, dlaczego ucieka z zebrania. Uznają go za tchórza i zdrajcę, a protokolant Lesik wpisuje jego imię i nazwisko do księgi małymi literami.

Dlaczego o to pytają: Arkusz pyta o niesprawiedliwą ocenę bohatera. Łatwo pomylić tę fałszywą zdradę z prawdziwą zdradą Gereba.

rozdz. V

Nemeczek na wyspie czerwonych koszul

Gereb mówi, że wśród chłopców z Placu Broni nie ma ani jednego odważnego. Wtedy Nemeczek schodzi z drzewa i przyznaje się, że to on zabrał chorągiewkę. Feri Acz zaprasza go do czerwonych koszul, Nemeczek odmawia. Pastorowie wpychają go do stawu, a on mówi, że woli siedzieć w wodzie, niż zostać zdrajcą. Gdy odchodzi, czerwone koszule oddają mu honory.

Dlaczego o to pytają: To najczęstszy przykład odwagi i wierności w zadaniach otwartych. Uwaga: nikt Nemeczka nie złapał i nie zmuszał do przysięgi, sam się ujawnił.

rozdz. VI

Ojciec Gereba na placu

Ojciec Gereba przychodzi zapytać, czy jego syn jest zdrajcą. Chłopcy milczą, Kolnay wskazuje Nemeczka jako świadka. Rozgorączkowany Nemeczek mówi, że Gereb nie jest zdrajcą. Ojciec wychodzi zadowolony, a Nemeczek w drodze do domu powtarza, że zapisali jego uczciwe nazwisko małą literą.

Dlaczego o to pytają: Pytają, dlaczego Nemeczek osłonił kolegę, który zdradził. Ta scena poruszyła Gereba i skłoniła go do naprawienia winy.

rozdz. VIII

Nemeczek w bitwie

Feri Acz prowadzi atak, żeby uwolnić uwięzionych w budzie. Nagle zatrzymuje go chłopiec o głowę niższy od niego. To Nemeczek, który uciekł z domu w gorączce. Chwyta wodza wpół, rzuca go na ziemię i sam traci przytomność. Czerwone koszule tracą ducha i zostają wypchnięte za bramę.

Dlaczego o to pytają: Pytają, jak Nemeczek przyczynił się do zwycięstwa. Ważne: nie ginie w bitwie, umiera w domu dzień później.

rozdz. X

Śmierć Nemeczka i los placu

Nemeczek w gorączce komenderuje bitwą, a za ścianą ojciec przymierza klientowi ubranie. Kitowcy przychodzą z dyplomem przeprosin, ale chłopiec już ich nie poznaje i umiera. Wieczorem stróż Jano mówi Boce, że na placu stanie kamienica.

Dlaczego o to pytają: To pytanie o gorzkie zakończenie: wygrana bitwa nic nie daje, bo plac i tak przepada, a Nemeczek nie dożył ani przeprosin, ani utraty placu.

Liczby i szczegóły, które trzeba pamiętać

11 do 3

Wynik wyborów prezesa: 11 głosów dla Boki, 3 dla Gereba (jedną kartkę na Gereba oddał sam Boka). Wszystkich kartek było 14 (rozdz. II).

Około 30 kulek

Tyle kulek, w tym dwie szklane, wygrał Nemeczek, zanim Pastorowie zrobili einstand (rozdz. I).

8 tomahawków

Tyle znaleźli chłopcy w ruinie w Ogrodzie Botanicznym i z tego wywnioskowali, że czerwonych koszul jest ośmiu (rozdz. III).

Trzy kąpiele

Nemeczek trzy razy ląduje w wodzie: w stawie przez przypadek, w basenie w cieplarni, gdy się chowa, i w stawie, gdy wpychają go tam Pastorowie (rozdz. III i V).

6 fortów, 4 oddziały

W planie bitwy Boki są forty od 1 do 6 z pociskami z piasku i oddziały A, B, C, D, każdy po trzech chłopców (rozdz. VI).

Trzy sposoby walki

Umówione z posłami: pociski z piasku, zapasy według reguł i walka na lance bez uderzania i kłucia. Nie wolno atakować dwóch na jednego (rozdz. VII).

1889

Rok wybity na pieczątce Związku Kitowców, z nazwą Budapeszt (rozdz. IV).

Czerwony i zielony

Barwy chłopców z Placu Broni: czerwono-zielona chorągiewka i czerwono-zielone czapki. Czerwone koszule noszą czerwone koszule i czerwone czapki.

14 lat

Tyle ma Boka. Chłopcy z Placu Broni chodzą razem do czwartej klasy gimnazjum, a czerwone koszule do szkoły realnej.

Jak wyglądają pytania: 100 zadań z „Chłopców z Placu Broni” w bazie

W bazie jest 17 pytań do „Chłopców z Placu Broni”: 6 jednokrotnego wyboru, 5 typu prawda/fałsz, 5 otwartych i 1 na dobieranie. Poniżej dosłowne polecenia z bazy, bez odpowiedzi.

Zadania zamknięte

Jedna poprawna odpowiedź z czterech. Dystraktory to często inne miasta i inne role bohaterów.

  • •W jakim mieście rozgrywa się akcja powieści Ferenca Molnára „Chłopcy z Placu Broni”?
  • •Który z bohaterów powieści „Chłopcy z Placu Broni” zdradził kolegów i przeszedł na stronę czerwonych koszul?
  • •Jaki teren stanowi przedmiot sporu między dwiema grupami chłopców w powieści Ferenca Molnára?
  • •Jaki był gorzki finał obrony Placu Broni w powieści Ferenca Molnára?
  • •Kim jest Nemeczek, jeden z głównych bohaterów „Chłopców z Placu Broni” Ferenca Molnára?

Prawda/fałsz i dobieranie

Oceniasz dwa zdania o bohaterach i zakończeniu albo łączysz postaci z ich rolą. Najczęściej myli się, kto dowodzi którą grupą.

  • •Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących powieści „Chłopcy z Placu Broni” Ferenca Molnára.
  • •Dopasuj bohaterów powieści „Chłopcy z Placu Broni” do ich opisów.

Zadania otwarte

Za 2 punkty: nazwana cecha albo myśl i konkretne wydarzenie z powieści, które ją potwierdza.

  • •Nazwij jedną cechę charakteru Nemeczka, bohatera powieści „Chłopcy z Placu Broni”, i uzasadnij swoją odpowiedź przykładem wydarzenia z lektury.
  • •Wyjaśnij, jak czerwone koszule potraktowały Nemeczka, gdy sam ujawnił się przed nimi na wyspie w Ogrodzie Botanicznym, i jak to wydarzenie wpłynęło na jego zdrowie.
  • •Wyjaśnij, jaką rolę pełnił Plac Broni w życiu chłopców z powieści Ferenca Molnára i dlaczego jego obrona stała się dla nich sprawą honoru.
  • •Wyjaśnij, jaką rolę w losach chłopców odgrywa Nemecsek, oraz opisz, jak jego postawa wpływa na ocenę wartości takich jak lojalność i poświęcenie.
Rozpocznij sesję z „Chłopców z Placu Broni” →

Pytania losowane z bazy tej lektury, odpowiedzi otwarte ocenia AI. Sesja startuje od razu.

Sprawdzian z „Chłopcy z Placu Broni” z odpowiedziami: 5 pytań bez konta →

Poćwicz od razu

Zadania z naszej bazy, sprawdzane natychmiast. Bez logowania.

Przykładowe zadania z bazy

W tym dziale mamy 100 zadań. Poniżej kilka poleceń — odpowiedzi i wyjaśnienia zobaczysz po rozwiązaniu.

⚔️ Chłopcy z Placu Broni ⚖ Prawda / Fałsz ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe E8 2 pkt

Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń dotyczących „Chłopców z Placu Broni”.

Bohaterem, który poświęca się dla drużyny i choruje z tego powodu, jest przywódca rywali, Feri Ács.

F ✓

Chłopcy z Placu Broni bronią swojego terenu przed grupą rywali nazywaną Czerwonymi Koszulami.

F ✓
⚔️ Chłopcy z Placu Broni ✎ Otwarte rozszerzone ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI E8 2 pkt

Wyjaśnij, dlaczego plac zabaw jest tak ważny dla chłopców z powieści „Chłopcy z Placu Broni” Ferenca Molnára.

⚔️ Chłopcy z Placu Broni ⎽ Luki ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI E8 4 pkt
Chłopcy przeciągnęli łódkę na sznurku na drugą stronę wyspy(1) żeby nie płynąć blisko mostku. Boka wiedział(2) że wieczorem woda dobrze niesie dźwięk. Na mostku stali wartownicy z lancami(3) a ich zmianę ogłaszał gwizd. Nemeczek po(4)lizgnął się na błotnistym brzegu.

✓ Poprawne odpowiedzi pokazane w zielonych ramkach

⚔️ Chłopcy z Placu Broni ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚪⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI E8 1 pkt

Uzupełnij zdanie. W dniu bitwy Boka oznajmił, że składa godność prezesa, bo dobra jest ona tylko w czasie pokoju, i na czas wojny przyjmuje tytuł ......... .

Luka: b1

Odpowiedź:

Ten dział omawia rozdział 2 „Lektury klas IV–VI” (s. 15–34) w Opracowanie lektur i powtórka z polskiego: teoria, przykłady krok po kroku i zadania z kluczem. Zobacz rozdział 2 →

Zobacz, jak wygląda nauka w Quizie

Darmowy quiz z tego działu to 10 zadań, każde od razu ocenione i wyjaśnione. Wystarczy darmowe konto.

Pozostałe działy z języka polskiego