C.S. Lewis, „Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa” — lektura obowiązkowa na egzaminie ósmoklasisty · jedna z lektur obowiązkowych — może być tekstem w arkuszu albo lekturą do wypracowania
Czworo rodzeństwa przechodzi przez starą szafę do Narnii — krainy skutej zaklętą zimą — i staje po stronie lwa Aslana przeciw Białej Czarownicy. Najważniejszy wątek to historia winy Edmunda i jego przemiany.
To powieść fantasy C.S. Lewisa, pierwsza wydana część cyklu o Narnii. Akcja zaczyna się w Anglii w czasie II wojny światowej: czworo rodzeństwa Pevensie — Piotr, Zuzanna, Edmund i Łucja — trafia z bombardowanego miasta na wieś, do domu starego profesora. Stamtąd, przez szafę w pustym pokoju, przechodzą do Narnii, gdzie panuje Biała Czarownica, a zwierzęta mówią ludzkim głosem. Narrator opowiada w trzeciej osobie jak gawędziarz: często zwraca się wprost do czytelnika, a czasem przyznaje, że czegoś nie wie. Problematyka jest prosta do nazwania i trudna do dobrego opisania: zdrada i przebaczenie, poświęcenie za kogoś innego, dojrzewanie, lojalność wobec rodzeństwa. W arkuszu lektura może się pojawić dwojako — jako fragment w części I albo jako odwołanie w wypracowaniu. Najtrudniej jest z kolejnością wydarzeń (kto ginie, kiedy i za co) oraz z wyjaśnieniem, dlaczego właściwie Edmund zdradził.
Co trzeba wiedzieć o lekturze
Rodzeństwo Pevensie
Piotr jest najstarszy, potem Zuzanna, Edmund i najmłodsza Łucja. Każde reaguje na Narnię inaczej: Łucja ufa temu, co zobaczyła, Edmund kłamie i zdradza, Zuzanna boi się i zniechęca innych, Piotr bierze odpowiedzialność za całą czwórkę. Te różnice charakterów są materiałem na większość zadań otwartych.
Droga do Narnii i pan Tumnus
Łucja wchodzi do szafy pierwsza, w deszczowy dzień, gdy dzieci zwiedzają dom. Za futrami zamiast ściany jest zaśnieżony las i latarnia. Faun Tumnus zaprasza ją do siebie i przyznaje, że miał porwać ludzkie dziecko dla czarownicy — ale pozwala jej wrócić. Zostaje za to aresztowany.
Biała Czarownica i zaklęta zima
Ogłosiła się królową Narnii i rzuciła zaklęcie: zawsze jest zima, a nigdy nie ma Bożego Narodzenia. Nieposłusznych zamienia w kamienne posągi, którymi zastawiony jest dziedziniec jej zamku. Zaklęcie słabnie dopiero wtedy, gdy do Narnii wraca Aslan: rodzeństwo dostaje dary od Świętego Mikołaja, a potem zaczyna się odwilż.
Wina Edmunda i jego przemiana
Edmund trafia do Narnii jako drugi, sam spotyka czarownicę i dostaje od niej zaczarowane słodycze oraz obietnicę tronu. Potem zapiera się przed rodzeństwem, że w ogóle tam był, a w końcu ucieka do jej zamku. Odbity przez wojsko Aslana, rozmawia z lwem, przeprasza rodzeństwo i w bitwie niszczy różdżkę czarownicy.
Aslan — ofiara i powrót
Lew Aslan jest prawowitym władcą Narnii. Dawne prawo oddaje czarownicy życie każdego zdrajcy, więc Aslan oddaje za Edmunda siebie i ginie na Kamiennym Stole; patrzą na to z ukrycia Zuzanna i Łucja. O świcie stół pęka, a Aslan wraca do życia — obowiązuje bowiem prawo jeszcze starsze. Ożywia kamienne posągi i zabija czarownicę.
Do wypracowania: czego dowodzi ta lektura
Pasuje do tematów o winie i przebaczeniu, o odwadze i o tym, że człowiek potrafi się zmienić. Edmund to gotowy przykład bohatera, który zdradza, ponosi konsekwencje i naprawia błąd. Aslan — przykład poświęcenia dla kogoś, kto na to nie zasłużył.
Pomyłki, na które warto uważać
Na te pomyłki warto uważać w zadaniach do tej lektury.
ŹlePierwszy do Narnii przechodzi Edmund.
DobrzePierwsza do Narnii trafia Łucja, najmłodsza z rodzeństwa.
Edmund wchodzi jako drugi i to on spotyka czarownicę. Zamiana tych dwojga psuje całą kolejność: Łucja od początku mówi prawdę, Edmund od początku kłamie.
ŹleW Narnii jest wieczna zima, bo taki już jest klimat tej krainy.
DobrzeZima trwa, bo Biała Czarownica rzuciła na Narnię zaklęcie.
To nie tło, tylko dowód jej władzy. Odwilż zaczyna się wraz z powrotem Aslana i jest znakiem, że czary przestają działać.
ŹleAslan ginie w bitwie z Białą Czarownicą.
DobrzeAslan ginie wcześniej, na Kamiennym Stole, w zamian za Edmunda, a do bitwy staje już po powrocie do życia.
To dwa różne wydarzenia i dwa różne miejsca. Zapamiętaj kolejność: ofiara, powrót o świcie, ożywienie posągów, dopiero bitwa.
ŹleRodzeństwo wraca z Narnii jako dorośli ludzie i w Anglii też minęły lata.
DobrzeW Narnii panują przez lata i dorastają, ale przez szafę wracają jako dzieci, a w Anglii nie minęła nawet chwila.
Czas w obu światach płynie inaczej — odpowiedź o świecie przedstawionym musi te dwa światy wyraźnie rozdzielić.
Przykładowe zadania do tej lektury
Zadanie zamknięte
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Pierwszą osobą z rodzeństwa Pevensie, która trafia do Narnii, jest A. Piotr. B. Zuzanna. C. Edmund. D. Łucja.
Odpowiedź D. Łucja wchodzi do szafy sama, w deszczowy dzień, gdy dzieci zwiedzają dom profesora, i to ona poznaje pana Tumnusa.
Prawda/fałsz
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F — jeśli jest fałszywe. 1. Zima w Narnii jest skutkiem zaklęcia Białej Czarownicy. 2. Aslan ginie podczas bitwy z wojskiem czarownicy.
Pierwsze P, drugie F. W przykładowych zadaniach prawda–fałsz w Informatorze CKE punkt jest jeden — za komplet poprawnych ocen.
Dobieranie
Do każdej postaci dopasuj jej czyn. Wpisz w tabelę odpowiednie litery. Postacie: pan Tumnus, Edmund, Święty Mikołaj, Aslan.
W dobieraniu może być jeden czyn więcej, niż potrzeba. Zacznij od par, których jesteś pewien — inaczej jeden błąd pociąga za sobą następne.
Zadanie otwarte
Wyjaśnij, dlaczego Edmund zdradził rodzeństwo. W odpowiedzi odwołaj się do dwóch wydarzeń z lektury.
W pełnej odpowiedzi potrzebny jest powód (łakomstwo, zazdrość o Piotra, obietnica korony) i dwa konkretne wydarzenia: spotkanie z czarownicą oraz ucieczka do jej zamku. Samo streszczenie fabuły to za mało.
Wypracowanie
Napisz opowiadanie o bohaterze, który musiał naprawić wyrządzoną komuś krzywdę. W swojej pracy odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 wyrazów.
Odwołanie musi być funkcjonalne: nie wystarczy wymienić tytuł. Trzeba pokazać, co konkretnie zrobił Edmund i w jaki sposób to naprawił, a potem powiązać to z własną historią.
Jak powtórzyć tę lekturę przed egzaminem
1Ułóż oś czasu z dziesięciu wydarzeń: wejście Łucji, spotkanie Edmunda z czarownicą, wejście całej czwórki, zniszczona pieczara aresztowanego Tumnusa, ucieczka Edmunda, dary i odwilż, Kamienny Stół, powrót Aslana, bitwa, koronacja i powrót przez szafę.
2Zrób tabelę postaci w czterech kolumnach: kto to jest, co robi, po czyjej jest stronie, jak się zmienia.
3Prześledź osobno całą drogę Edmunda, od pierwszego kłamstwa do bitwy. To gotowy materiał na wypracowanie o przemianie bohatera.
4Zapisz trzy tezy, które ta lektura potwierdza (można naprawić swój błąd; warto poświęcić się dla kogoś; odwaga to nie brak strachu), i pod każdą dopisz po dwa wydarzenia. Na egzaminie nie zaczniesz od zera.
5Nie ucz się z ekranizacji — film skraca jedne sceny, a inne rozbudowuje. Lekturą jest książka, więc każdą pamiętaną z filmu scenę sprawdź w tekście.
O czworgu rodzeństwa, które w czasie wojny trafia do domu na wsi i przez starą szafę przechodzi do Narnii. Rządzi tam Biała Czarownica: zaklęciem utrzymuje zimę i zamienia poddanych w kamienne posągi. Dzieci stają po stronie lwa Aslana i zostają władcami Narnii.
Kto jest głównym bohaterem powieści?+
Bohaterem zbiorowym jest czworo rodzeństwa Pevensie. Najczęściej wskazuje się Łucję, bo od niej zaczyna się wątek szafy, oraz Edmunda, bo to on przechodzi prawdziwą przemianę. Najważniejszą postacią świata przedstawionego jest jednak Aslan.
Czy „Lew, czarownica i stara szafa” jest na egzaminie ósmoklasisty?+
Tak, to jedna z lektur obowiązkowych. Fragment powieści może być tekstem literackim w części I arkusza, a w części II możesz się do niej odwołać w wypracowaniu — zarówno w opowiadaniu, jak i w rozprawce czy przemówieniu.
Czego uczy „Lew, czarownica i stara szafa”?+
Że zdrada ma konsekwencje, ale nie przekreśla człowieka — Edmund naprawia błąd i zostaje przyjęty z powrotem. Pokazuje też, że ktoś może wziąć na siebie cudzą winę, i że odwaga to działanie mimo strachu.
📖 SPRAWDZIAN Z LEKTURY
Sprawdzian z lektury „Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa”: co musisz wiedzieć
Sprawdzian z tej lektury pyta przede wszystkim o kolejność: kto pierwszy wszedł do szafy, kiedy i dlaczego Edmund zdradził, co stało się na Kamiennym Stole i jak Aslan wrócił do życia. Tu masz całą powieść rozdział po rozdziale według przekładu Andrzeja Polkowskiego, a do tego dary Świętego Mikołaja, przydomki czworga władców i szczegóły, na których łatwo stracić punkt.
Jak zbudowana jest powieść „Lew, czarownica i stara szafa”
Gatunek
Powieść fantasy dla dzieci, bliska baśni: zwykłe dzieci trafiają do czarodziejskiej krainy, w której zwierzęta mówią, a dobro walczy ze złem. Na egzaminie ósmoklasisty obowiązuje tylko ten jeden tom cyklu.
17 rozdziałów
Każdy ma własny tytuł, od „Łucja zagląda do szafy” do „Polowanie na białego jelenia”. Rozdziały 1–5 dzieją się głównie w domu Profesora, 6–17 w Narnii, a ostatnie strony znów w Anglii.
Narrator
Opowiada o bohaterach w trzeciej osobie, ale zachowuje się jak gawędziarz: zaczyna od słów, że opowie nam o czworgu dzieci, zwraca się do czytelnika, komentuje zachowanie bohaterów, a czasem przyznaje, że czegoś nie wie.
Dedykacja
Dla Lucy Barfield, córki chrzestnej autora. Lewis pisze, że dziewczynki rosną szybciej niż książki, ale kiedyś będzie dość dorosła, by wrócić do bajek.
Czas akcji
W czasie wojny dzieci zostają wysłane z Londynu na wieś, bo miasto jest bombardowane. W Narnii spędzają wiele lat i dorastają, a wracają przez szafę tego samego dnia i o tej samej porze, w której do niej weszły.
Miejsce akcji
Stary dom Profesora na wsi, pokój z szafą. W Narnii: Latarnia w lesie, pieczara pana Tumnusa, tama i domek Bobrów, zamek Czarownicy między dwoma wzgórzami, Kamienny Stół, Bród Beruny i zamek Ker-Paravel nad morzem.
Kolejność wydarzeń: 17 kroków po rozdziałach
Rozdziały 1–17 według przekładu Andrzeja Polkowskiego. Gdy na sprawdzianie pada pytanie „co wydarzyło się po…”, ta lista to odpowiedź.
1
rozdział 1
Czworo dzieci — Piotr, Zuzanna, Edmund i Łucja — zamieszkuje u starego Profesora. W deszczowy dzień zwiedzają dom. Łucja zostaje w pokoju z szafą, wchodzi między futra i wychodzi w zaśnieżonym lesie przy latarni. Spotyka fauna z parasolem i paczkami.
2
rozdział 2
Faun Tumnus zaprasza Łucję na podwieczorek do swojej pieczary i gra jej na flecie. Potem z płaczem wyznaje, że jest na służbie Białej Czarownicy i miał ją uśpić i wydać. Zmienia zdanie i odprowadza ją do Latarni. Łucja wraca do domu.
3
rozdział 3
Rodzeństwo nie wierzy Łucji, bo w domu nie minęła nawet chwila, a szafa ma zwykłą tylną ścianę. Kilka dni później, w czasie zabawy w chowanego, Edmund wchodzi do szafy za Łucją i trafia do Narnii. Zatrzymują się przed nim sanie ciągnięte przez dwa białe reny.
4
rozdział 4
Wysoka pani w koronie, która nazywa siebie królową Narnii, częstuje Edmunda gorącym napojem i zaczarowanym ptasim mleczkiem. Wypytuje o rodzeństwo i obiecuje, że zrobi go księciem, a potem królem, jeśli przyprowadzi całą czwórkę. Edmund spotyka Łucję i dowiaduje się od niej, kim jest ta pani.
5
rozdział 5
W domu Edmund zapiera się, że był w Narnii, a Łucja z płaczem wybiega. Piotr i Zuzanna idą do Profesora, który przekonuje ich, że siostra mówi prawdę. Kilka dni później, uciekając przed panią Macready i grupą zwiedzających, cała czwórka chowa się w szafie.
6
rozdział 6
Dzieci wkładają futra z szafy. Edmund niechcący zdradza, że już tu był. Pieczara pana Tumnusa jest zniszczona, a na dywanie leży pismo: faun został aresztowany za sprzyjanie wrogom królowej i przyjaźń z ludźmi. Drozd prowadzi dzieci w głąb lasu.
7
rozdział 7
Pan Bóbr pokazuje chusteczkę, którą Łucja dała Tumnusowi, i szepcze, że Aslan jest w drodze. Zabiera dzieci do domku na tamie, gdzie pani Bobrowa podaje pstrągi i struclę. Edmund zauważa z tamy dwa wzgórza, między którymi stoi pałac Czarownicy.
8
rozdział 8
Pan Bóbr opowiada, że Tumnusa zabrano do domu Czarownicy, pełnego kamiennych posągów. Mówi o Aslanie, recytuje stare wiersze i przepowiednię o czterech tronach w Ker-Paravelu. Umawia spotkanie z Aslanem przy Kamiennym Stole. Nagle okazuje się, że Edmund zniknął.
9
rozdział 9
Edmund bez płaszcza idzie nocą przez śnieg do zamku Czarownicy. Na dziedzińcu pełnym posągów dorysowuje kamiennemu lwu wąsy i okulary. Wilk Maugrim wpuszcza go do środka. Edmund mówi Czarownicy, gdzie jest rodzeństwo, i powtarza wszystko o Aslanie.
10
rozdział 10
Pani Bobrowa pakuje prowiant i wszyscy uciekają nocą do starej kryjówki bobrów. Rano słyszą dzwoneczki, ale to nie Czarownica, tylko Święty Mikołaj. Mówi, że czary wiedźmy tracą moc, i rozdaje prezenty.
11
rozdział 11
Edmund zamiast ptasiego mleczka dostaje suchy chleb i wodę. Czarownica wysyła Maugrima, by zabił rodzeństwo, i zamienia w kamień zwierzęta ucztujące przy stole od Świętego Mikołaja. Edmund po raz pierwszy żałuje kogoś innego niż siebie. Śnieg topnieje, sanie grzęzną, nadchodzi wiosna.
12
rozdział 12
Rodzeństwo z Bobrami dociera do Kamiennego Stołu i spotyka Aslana. Aslan pokazuje Piotrowi z daleka Ker-Paravel. Na dźwięk rogu Zuzanny Piotr biegnie na pomoc i zabija wilka Maugrima. Aslan pasuje go na rycerza i wysyła pościg za drugim wilkiem.
13
rozdział 13
Czarownica przywiązuje Edmunda do drzewa, by go zabić, ale ratują go wysłańcy Aslana; ona sama zmienia się w głaz, a karzeł w pniak. Rano Aslan długo rozmawia z Edmundem. Czarownica przychodzi i powołuje się na Wielkie Czary: każdy zdrajca należy do niej. Po rozmowie z Aslanem sam na sam zrzeka się krwi Edmunda.
14
rozdział 14
Obóz przy Brodzie Beruny. Aslan jest smutny. W nocy Zuzanna i Łucja idą za nim na wzgórze Kamiennego Stołu. Z ukrycia widzą, jak słudzy Czarownicy wiążą Lwa, golą mu grzywę, nakładają kaganiec, a Czarownica zabija go kamiennym nożem.
15
rozdział 15
Myszy przegryzają sznury. O wschodzie słońca Kamienny Stół pęka, a Aslan żyje. Wyjaśnia, że są czary starsze niż te, które zna Czarownica. Dziewczynki jadą na jego grzbiecie do zamku Czarownicy, a Lew przeskakuje mury.
16
rozdział 16
Aslan chuchaniem ożywia posągi, wśród nich kamiennego lwa i pana Tumnusa. Olbrzym Grzmotołup rozbija bramę. Wszyscy ruszają na pole bitwy, gdzie Piotr walczy z Czarownicą. Aslan rzuca się na nią.
17
rozdział 17
Bitwa się kończy, Czarownica ginie. Edmund, który zniszczył jej różdżkę, jest ciężko ranny — Łucja leczy go kroplami z buteleczki, a Aslan pasuje go na rycerza. W Ker-Paravelu Aslan koronuje czworo dzieci i odchodzi. Po latach władcy gonią Białego Jelenia, mijają Latarnię i wypadają z szafy jako dzieci. Profesor wierzy w ich opowieść.
Kto jest kim
Łucja
Najmłodsza z rodzeństwa, pierwsza w Narnii. Prostolinijna: przez kilka dni woli znosić docinki, niż skłamać, że wszystko wymyśliła. Po latach zostaje królową Łucją Mężną.
Edmund
Młodszy z braci, starszy od Łucji tylko o rok. Złośliwy wobec młodszej siostry, ma żal do Piotra. Dla ptasiego mleczka i obietnicy korony zdradza rodzeństwo, a w bitwie niszczy różdżkę Czarownicy. Zostaje królem Edmundem Sprawiedliwym.
Piotr
Najstarszy, pierworodny, więc zostaje Wielkim Królem. Przyznaje przed Aslanem, że zdrada brata to częściowo jego wina. Choć robi mu się słabo, zabija wilka Maugrima. Nazywany królem Piotrem Wspaniałym.
Zuzanna
Starsza siostra, rozsądna i ostrożna — to ona wpada na pomysł, by włożyć futra, i ona pierwsza chce wracać do domu. Razem z Łucją czuwa przy Aslanie w noc jego śmierci. Zostaje królową Zuzanną Łagodną.
Profesor
Stary pan z krzaczastą brodą, u którego mieszkają dzieci. Zamiast uznać Łucję za kłamczuchę, rozważa trzy możliwości i dochodzi do wniosku, że mówi prawdę. Na końcu wierzy w całą historię.
Pani Macready
Gospodyni Profesora, która oprowadza po domu wycieczki i nie znosi, gdy dzieci się kręcą. Uciekając przed nią, cała czwórka chowa się w szafie.
Pan Tumnus
Faun, pierwszy mieszkaniec Narnii, którego spotyka Łucja. Miał ją wydać Czarownicy, ale nie potrafił. Za to zostaje aresztowany i zamieniony w kamień, a ożywia go Aslan.
Biała Czarownica
Nazywa siebie królową Narnii, choć nie ma do tego prawa. Jej zaklęcie sprawia, że zawsze jest zima i nigdy nie ma Bożego Narodzenia. Różdżką zamienia wrogów w kamień. Według pana Bobra nie ma w niej ani kropli ludzkiej krwi.
Aslan
Wielki Lew, król puszczy, syn Władcy-Zza-Morza. Groźny, ale dobry. Oddaje życie za Edmunda na Kamiennym Stole, wraca do życia i ożywia posągi.
Pan Bóbr i pani Bobrowa
Przyjaciele Tumnusa. Przyjmują dzieci obiadem, opowiadają o Aslanie i przepowiedni, prowadzą je do Kamiennego Stołu. Pani Bobrowa nawet w ucieczce myśli o prowiancie i swojej maszynie do szycia.
Maugrim
Szary wilk, kapitan Tajnej Policji Czarownicy. Podpisuje pismo o aresztowaniu Tumnusa, wpuszcza Edmunda do zamku. Ginie z ręki Piotra przy Kamiennym Stole.
Karzeł Czarownicy
Powozi jej saniami, a potem prowadzi Edmunda na sznurze i chłoszcze go batem. To on pierwszy mówi, że to nie odwilż, tylko wiosna.
Święty Mikołaj
Przyjeżdża saniami ciągniętymi przez brązowe reny, gdy czary Czarownicy słabną. Daje prezenty Bobrom i trojgu dzieciom, a na koniec woła, by żył prawdziwy król.
Olbrzym Grzmotołup
Ożywiony przez Aslana posąg z dziedzińca. Maczugą i rękami rozwala bramę zamku. Bierze Łucję za chusteczkę, o którą prosił.
Sceny, o które pytają, z cytatem z tekstu
Każdy cytat to dosłowny fragment utworu (przekład Andrzeja Polkowskiego). Możesz go użyć w odpowiedzi albo w wypracowaniu.
rozdział 2
Wyznanie fauna
Po podwieczorku pan Tumnus wybucha płaczem. Mówi, że jest sługą Białej Czarownicy i porywa dla niej dzieci, a Łucja jest pierwszą Córką Ewy, jaką spotkał. W końcu odprowadza ją do Latarni.
Zawsze jest zima, choć nigdy nie ma Bożego Narodzenia
Dlaczego o to pytają: Stąd pytania o to, jak wygląda Narnia pod władzą Czarownicy i czym się różni zima z zaklęcia od zwykłej. Scena pokazuje też, że Tumnus zmienia zdanie — dlatego potem zostaje aresztowany.
rozdział 4
Ptasie mleczko
Czarownica wyczarowuje dla Edmunda pudło ptasiego mleczka. Kto raz go skosztuje, chce więcej i więcej. Obiecuje chłopcu, że zrobi go księciem i królem, ale najpierw musi przyprowadzić rodzeństwo.
Dlaczego o to pytają: Klasyczne zadanie zamknięte: czym Czarownica przekupiła Edmunda. W tym przekładzie odpowiedź to ptasie mleczko i obietnica władzy. Nauczyciele pytają też, dlaczego tak zależy jej na tym, żeby dzieci było czworo.
rozdział 5
Logika Profesora
Piotr i Zuzanna skarżą się Profesorowi, że Łucja zmyśla. Ten pyta, które z młodszego rodzeństwa zwykle mówi prawdę, i wylicza możliwości.
Albo wasza siostra kłamie, albo zwariowała, albo mówi prawdę.
Dlaczego o to pytają: Profesor to jedyny dorosły, który traktuje dzieci poważnie. Pytania: jak uzasadnia, że Łucja mówi prawdę, i co mówi o czasie w innym świecie.
rozdział 8
Kim jest Aslan
Dzieci nie wiedzą, kim jest Aslan. Pan Bóbr wyjaśnia, że to Wielki Lew, król puszczy, i recytuje stary wiersz o jego powrocie. Dodaje przepowiednię o dwóch Synach Adama i dwóch Córkach Ewy na tronach Ker-Paravelu.
Zło zostanie naprawione, / Gdy w tę Aslan przyjdzie stronę
Dlaczego o to pytają: Wiersz i przepowiednia tłumaczą, dlaczego Czarownica poluje na czworo dzieci i dlaczego wraz z Aslanem wraca wiosna. To także moment, w którym Edmund wymyka się z domku Bobrów.
rozdział 11
Uczta zamieniona w kamień
Czarownica z Edmundem napotyka wiewiórki, satyry, karła i lisa ucztujących przy prezentach od Świętego Mikołaja. Zamienia ich w kamień, a Edmunda, który prosi o litość, uderza w twarz.
Dlaczego o to pytają: Punkt zwrotny przemiany Edmunda: po raz pierwszy żałuje kogoś innego niż on sam i widzi, jaka jest Czarownica. Dobry przykład do opowiadania albo rozprawki o zmianie bohatera.
rozdział 12
Pierwsza walka Piotra
Wilk goni Zuzannę, która wdrapuje się na drzewo. Piotr, choć robi mu się słabo, zabija go mieczem od Świętego Mikołaja. Aslan przypomina mu o wytarciu miecza i pasuje go na rycerza.
Powstań, Piotrze, Pogromco Wilka.
Dlaczego o to pytają: Pytania o odwagę: Piotr się boi, a mimo to działa. Warto pamiętać, że zabity wilk to Maugrim, kapitan Tajnej Policji Czarownicy.
rozdział 13
Edmund wraca do rodzeństwa
Rano Aslan spaceruje z odbitym Edmundem. Nikt nie słyszał tej rozmowy. Potem Edmund każdemu podaje rękę i przeprasza, a każdy odpowiada, że już wszystko w porządku.
Oto wasz brat. Nie ma już potrzeby wracać do tego, co było.
Dlaczego o to pytają: Najczęstszy temat zadań otwartych: wina i przebaczenie. Na pełne punkty trzeba wskazać, jak Edmund zawinił i czym naprawił błąd — nie tylko że przeprosił.
rozdział 14
Noc na Kamiennym Stole
Aslan idzie sam na wzgórze. Nie broni się, gdy słudzy Czarownicy go wiążą, golą, nakładają mu kaganiec i szydzą z niego. Czarownica zabija go kamiennym nożem, przekonana, że potem zabije też Edmunda.
Dlaczego o to pytają: Pytania o to, gdzie i za kogo ginie Aslan. Częsty błąd: Aslan nie ginie w bitwie, tylko w nocy przed nią, a patrzą na to z ukrycia tylko Zuzanna i Łucja.
rozdział 15
Stół pęka
O wschodzie słońca rozlega się trzask, stół jest przełamany, a Aslan stoi żywy. Wyjaśnia dziewczynkom, że Czarownica znała tylko czary z początków czasu, a istnieje zaklęcie jeszcze starsze.
dobrowolna ofiara, która nie dopuściła się żadnej zdrady, zostanie zabita w miejsce zdrajcy
Dlaczego o to pytają: Zadanie otwarte: dlaczego Aslan wrócił do życia. Odpowiedź musi zawierać warunek z tego zdania — ofiara była dobrowolna i niewinna, a zginęła za zdrajcę.
Liczby i szczegóły, które trzeba pamiętać
4 dzieci, 4 trony
Dwóch Synów Adama i dwie Córki Ewy. Przepowiednia mówi, że gdy zasiądą na czterech tronach w Ker-Paravelu, skończy się panowanie i życie Czarownicy. Dlatego tak dopytuje Edmunda, czy na pewno jest ich czworo.
1 rok
Tyle różnicy wieku jest między Edmundem a Łucją. Edmund udaje przed nią starszego, niż jest.
Ptasie mleczko
Zaczarowany przysmak, którym Czarownica kusi Edmunda (w tym przekładzie). Kto go skosztuje, chce więcej, choćby miał się zajeść na śmierć.
Dary Świętego Mikołaja
Piotr: tarcza z czerwonym lwem i miecz. Zuzanna: łuk z kołczanem i róg z kości słoniowej, który wzywa pomoc. Łucja: buteleczka z lekiem z soku Ognistych Kwiatów i sztylet. Pani Bobrowa: nowa maszyna do szycia, pan Bóbr: naprawiona tama z nową śluzą.
Jadis
Imię Białej Czarownicy podane w piśmie o aresztowaniu Tumnusa. Tytułuje się tam królową Narnii i cesarzową Samotnych Wysp.
Kamienny Stół
Płyta z szarego kamienia wsparta na czterech głazach, pokryta dziwnymi znakami. Tu ginie Aslan i tu stół pęka o wschodzie słońca.
Przydomki władców
Król Piotr Wspaniały, królowa Zuzanna Łagodna, król Edmund Sprawiedliwy, królowa Łucja Mężna.
Ta sama chwila
Po latach panowania dzieci wypadają z szafy tego samego dnia i o tej samej porze, w której do niej weszły. Muszą tylko wytłumaczyć Profesorowi, dlaczego brakuje czterech płaszczy.
Jak wyglądają pytania: 101 zadań z „Lwa, czarownicy i starej szafy” w bazie
W bazie jest 17 zadań do tej lektury: 6 zamkniętych jednokrotnego wyboru, 2 typu prawda/fałsz, 4 na dobieranie i 5 otwartych. Poniżej dosłowne polecenia z bazy, bez odpowiedzi.
Zadania zamknięte
Jedna poprawna odpowiedź z czterech.
•Które z rodzeństwa Pevensie jako pierwsze przechodzi przez starą szafę do Narnii?
•Jak wygląda Narnia pod rządami Białej Czarownicy w powieści „Lew, czarownica i stara szafa”?
•Kim jest pan Tumnus, pierwsza postać, którą Łucja poznaje w Narnii?
•Czym Biała Czarownica przekupuje Edmunda, by zdobyć jego lojalność i namówić go do zdrady rodzeństwa?
Dobieranie
Łączenie postaci z ich czynami i opisami.
•Dopasuj bohaterów powieści „Lew, czarownica i stara szafa” do ich czynów.
•Dopasuj postacie z „Opowieści z Narnii. Lwa, czarownicy i starej szafy” do wydarzeń, w które są zaangażowane.
•Dopasuj postacie z „Opowieści z Narnii” do ich opisów.
Zadania otwarte
Krótka odpowiedź za 2 punkty: wyjaśnienie plus konkretne wydarzenie z lektury.
•Wyjaśnij, na czym polegała wina Edmunda, bohatera powieści „Lew, czarownica i stara szafa”, oraz w jaki sposób chłopiec naprawił swój błąd. W odpowiedzi odwołaj się do wydarzeń z lektury.
•Wyjaśnij, jaką ofiarę ponosi Aslan, by ocalić Edmunda, oraz opisz, co dzieje się z nim później.
•Wyjaśnij, w jaki sposób rodzeństwo Pevensie trafia do krainy Narnii, i wymień, kogo poznaje jako pierwszą postać z tej krainy.
•Wyjaśnij, jak wygląda kraina Narnii pod rządami Białej Czarownicy, i co się w niej zmienia, gdy powraca do niej Aslan.
🦁 Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa ⎽ Luki ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe
🤖 Ocena AI
E8 1 pkt
Olbrzym Grzmotołup był (1) [nie/zwykle] uprzejmy. (2) [Nie/chcący] podniósł Łucję zamiast chusteczki. Dziewczynka (3) [nie/przestraszyła] się jednak na długo. Chusteczka była dla olbrzyma (4) [nie/większa] od pastylki.
✓ Poprawne odpowiedzi pokazane w zielonych ramkach
🦁 Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe
🤖 Ocena AI
E8 1 pkt
Uzupełnij zdanie nazwami, których użył pan Tumnus. Faun sądził, że Łucja przybyła z dalekiego kraju ........., gdzie panuje wieczne lato wokół prześwietnego miasta ......... .
📚 Ten dział omawia rozdział 2 „Lektury klas IV–VI” (s. 15–34) w Opracowanie lektur i powtórka z polskiego: teoria, przykłady krok po kroku i zadania z kluczem. Zobacz rozdział 2 →
Zobacz, jak wygląda nauka w Quizie
Darmowy quiz z tego działu to 10 zadań, każde od razu ocenione i wyjaśnione. Wystarczy darmowe konto.
Używamy plików cookies i podobnych technologii do analizy ruchu,
personalizacji treści i marketingu. Niektóre są niezbędne do
działania serwisu. Możesz zaakceptować wszystkie, odrzucić
opcjonalne lub dostosować zgody.
Polityka prywatności
·
Polityka cookies
Ustawienia prywatności
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz
zmienić w dowolnym momencie.
Niezbędne
Zawsze aktywne
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie,
koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie
działa.
Analityka
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga
nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są
faktycznie używane.
Marketing
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu
możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój
darmowej wersji.