J.R.R. Tolkien, „Hobbit, czyli tam i z powrotem” — lektura obowiązkowa na egzaminie ósmoklasisty · jedna z lektur obowiązkowych — może być tekstem w arkuszu albo lekturą do wypracowania
Historia hobbita, który wychodzi z wygodnej nory i wraca zupełnie innym bohaterem. Na egzaminie to najwygodniejsza lektura do tematów o odwadze, podróży i przemianie człowieka.
„Hobbit, czyli tam i z powrotem” to powieść fantasy J.R.R. Tolkiena, angielskiego pisarza i językoznawcy. Akcja toczy się w Śródziemiu — wymyślonej krainie bez konkretnego czasu historycznego — i prowadzi z zacisznej wioski hobbitów przez Mgliste Góry i Mroczną Puszczę aż pod Samotną Górę. Bilbo Baggins rusza z trzynastoma krasnoludami po skarb zagarnięty przez smoka Smauga, a przy okazji odkrywa w sobie odwagę, o którą nikt go nie podejrzewał. W arkuszu ta lektura pojawia się dwojako: jako fragment do zadań w części I albo jako obowiązkowe odwołanie w wypracowaniu o odwadze, przyjaźni, podróży lub dojrzewaniu. Największy kłopot uczniów to plątanina imion i przystanków wyprawy oraz mylenie tego, kto co właściwie zrobił — zwłaszcza kto zabił smoka. Drugi kłopot jest z gatunkiem: to nie baśń dla dzieci, tylko powieść fantasy, choć baśniowych elementów ma sporo.
Bilbo Baggins — hobbit, główny bohater. Gandalf — czarodziej, który wymyśla całą wyprawę. Thorin Dębowa Tarcza — dumny przywódca krasnoludów. Balin jest wobec Bilba najżyczliwszy, Bombur najcięższy, Fili i Kili najmłodsi. Poza drużyną: Gollum, smok Smaug, Bard Łucznik, Beorn i elf Elrond.
Świat przedstawiony to Śródziemie: kraina hobbitów, dolina elfów, Mgliste Góry z goblińskimi podziemiami, dom Beorna, Mroczna Puszcza, Miasto na Jeziorze i Samotna Góra. Czas jest baśniowy, nieokreślony — nie przypisuj wydarzeń do żadnej epoki historycznej ani do prawdziwego kraju.
Niespodziewane przyjęcie u Bilba, trolle zamienione w kamień o świcie, narada w dolinie elfów, porwanie przez gobliny, znalezienie pierścienia i gra w zagadki z Gollumem, ratunek orłów, pająki i niewola u leśnych elfów, ucieczka w beczkach, rozmowa ze Smaugiem, śmierć smoka, spór o skarb i bitwa pod górą.
Na początku Bilbo ceni spokój, drugie śniadanie i porządek, a wyprawy uważa za coś nieprzyzwoitego. Później sam ratuje krasnoludów przed pająkami i przed elfami, wchodzi do jaskini smoka i oddaje Arcyklejnot, żeby zapobiec wojnie. Tolkien tłumaczy to dwiema stronami jego natury: ostrożnością Bagginsów i awanturniczą krwią Tuków.
Motyw wędrówki i powrotu do domu (widać go już w tytule), dojrzewanie bohatera, odwaga niewynikająca z siły, przyjaźń i wierność drużynie, a po drugiej stronie — chciwość. Żądza złota zmienia Thorina nie mniej niż smoka i to ona doprowadza do sporu o skarb.
To powieść fantasy z wyraźnymi elementami baśni: magiczne przedmioty, gadające zwierzęta, gra w zagadki, liczba trzynastu towarzyszy. Narrator jest trzecioosobowy i wszechwiedzący, ale często wtrąca własny komentarz i zwraca się wprost do czytelnika, przez co opowieść brzmi jak historia opowiadana na głos.
Te błędy najczęściej kosztują punkty w zadaniach do tej lektury.
Bilbo tylko wypatruje w pancerzu smoka nieosłonięte miejsce. Podsłuchuje to drozd i przekazuje wiadomość Bardowi, który trafia tam strzałą, gdy Smaug pali miasto.
Poleca go Gandalf, choć Bilbo nigdy wcześniej niczego nie ukradł. Właśnie ta rola tłumaczy późniejsze zadania hobbita: kradzież sakiewki trolla i pucharu ze skarbca smoka.
To ważne przy pytaniach o przemianę bohatera: bez czarodzieja Bilbo musi sam wyciągnąć krasnoludów z sieci pająków i z lochów leśnych elfów.
Zakończenie jest gorzkie: skarb zostaje odzyskany, ale kosztem życia Thorina oraz jego bratanków Filiego i Kiliego. To argument w każdym wypracowaniu o cenie chciwości.
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Bilbo Baggins dołącza do wyprawy krasnoludów w roli: A. przewodnika, B. włamywacza, C. tłumacza, D. uzdrowiciela.
Odpowiedź B. W takich zadaniach punkt dostajesz albo nie — nie ma częściowego. Zapamiętaj rolę razem z tym, kto ją wymyślił: to Gandalf ręczy za Bilba wobec krasnoludów.
Oceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F — jeśli jest fałszywe. 1. Bilbo znajduje pierścień w podziemiach pod Mglistymi Górami. 2. Smok Smaug ginie pod Samotną Górą.
Pierwsze P, drugie F — Smaug ginie nad Miastem na Jeziorze, które właśnie podpala. Czytaj takie zdania do końca: fałsz siedzi zwykle w jednym słowie, najczęściej w nazwie miejsca lub imieniu.
Do każdej postaci dobierz właściwy opis. Postaci: A. Beorn, B. Gollum, C. Bard. Opisy: 1. mieszka nad podziemnym jeziorem i traci swój pierścień, 2. potrafi przybierać postać niedźwiedzia, 3. zabija smoka czarną strzałą.
Pełna liczba punktów tylko za wszystkie trafienia. Powtarzaj postacie parami imię–czyn, bo dobieranie prawie nigdy nie pyta o cechy, tylko o to, co dana postać zrobiła.
Wyjaśnij, na czym polega przemiana Bilba Bagginsa. Odwołaj się do dwóch wydarzeń z lektury — jednego z początku wyprawy i jednego z jej dalszej części.
Potrzebne są trzy elementy: nazwanie cechy przed wyprawą, nazwanie cechy po niej i dwa konkretne wydarzenia jako dowód. Samo streszczenie fabuły bez wniosku nie dostaje kompletu punktów.
Czy do wielkich czynów potrzeba siły? Napisz rozprawkę, w której rozważysz problem. W argumentacji odwołaj się do lektury obowiązkowej „Hobbit, czyli tam i z powrotem” oraz do innego wybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 wyrazów.
Musi być teza, co najmniej dwa argumenty poparte konkretnymi wydarzeniami i wyraźne zakończenie. Odwołanie do lektury ma być rzeczowe — nazwij wydarzenie, nie ogranicz się do zdania, że Bilbo był dzielny.
O wyprawie po skarb. Czarodziej Gandalf wciąga spokojnego hobbita Bilba Bagginsa do drużyny trzynastu krasnoludów, które chcą odzyskać skarb zagarnięty przez smoka Smauga i ukryty pod Samotną Górą. Po drodze bohaterowie mierzą się z trollami, goblinami, pająkami i leśnymi elfami, a Bilbo z każdą przygodą staje się odważniejszy.
Bard Łucznik, mieszkaniec Miasta na Jeziorze. Bilbo podczas rozmowy ze smokiem zauważa w jego pancerzu miejsce bez łuski, słyszy to drozd i donosi o tym Bardowi. Gdy Smaug atakuje miasto, Bard trafia dokładnie w to miejsce czarną strzałą.
Tak, to lektura obowiązkowa, więc może się pojawić w obu częściach arkusza. W części I jako fragment z zadaniami sprawdzającymi rozumienie tekstu, a w części II jako lektura, do której odwołujesz się w wypracowaniu. Odwołanie do lektury obowiązkowej jest w wypracowaniu punktowane.
Że odwagi nie widać po wyglądzie: najmniejszy i najspokojniejszy członek drużyny okazuje się najbardziej potrzebny. Druga nauka dotyczy chciwości — skarb zmienia Thorina tak samo jak wcześniej smoka i prowadzi do niepotrzebnej bitwy. Trzecia: podróż, z której się wraca, nie zostawia człowieka takim samym.
Zadania z naszej bazy, sprawdzane natychmiast. Bez logowania.
Krótka diagnoza pokazuje wynik od razu, z rozbiciem na części arkusza. Bez logowania i bez opłat.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane powiadomienia o powtórkach).