📖Język polskizadania do tekstu w części I i temat wypracowania w części IIczęść I: 25 pkt · wypracowanie: 20 pkt101 zadań

💍Hobbit, czyli tam i z powrotem

Sprawdzian z „Hobbita” z odpowiedziami — 5 pytań bez konta, wynik w skali ocen

J.R.R. Tolkien, „Hobbit, czyli tam i z powrotem” — lektura obowiązkowa na egzaminie ósmoklasisty · jedna z lektur obowiązkowych — może być tekstem w arkuszu albo lekturą do wypracowania

Historia hobbita, który wychodzi z wygodnej nory i wraca zupełnie innym bohaterem. Pasuje do tematów o odwadze, podróży i przemianie człowieka.

„Hobbit, czyli tam i z powrotem” to powieść fantasy J.R.R. Tolkiena, angielskiego pisarza i językoznawcy. Akcja toczy się w Śródziemiu — wymyślonej krainie bez konkretnego czasu historycznego — i prowadzi z zacisznej wioski hobbitów przez Góry Mgliste i Mroczną Puszczę aż pod Samotną Górę. Bilbo Baggins rusza z trzynastoma krasnoludami po skarb zagarnięty przez smoka Smauga, a przy okazji odkrywa w sobie odwagę, o którą nikt go nie podejrzewał. W arkuszu ta lektura może się pojawić dwojako: jako fragment do zadań w części I albo jako odwołanie w wypracowaniu, na przykład o odwadze, przyjaźni, podróży lub dojrzewaniu. Kłopot sprawia plątanina imion i przystanków wyprawy oraz mylenie tego, kto co właściwie zrobił — zwłaszcza kto zabił smoka. Drugi kłopot jest z gatunkiem: to nie baśń dla dzieci, tylko powieść fantasy, choć baśniowych elementów ma sporo.

Co trzeba wiedzieć o lekturze

Bohaterowie i ich relacje

Bilbo Baggins — hobbit, główny bohater. Gandalf — czarodziej, który przygotowuje wyprawę i wybiera do niej Bilba. Thorin Dębowa Tarcza — dumny przywódca krasnoludów. Balin jest wobec Bilba najżyczliwszy, Bombur najcięższy, Fili i Kili najmłodsi. Poza drużyną: Gollum, smok Smaug, Bard Łucznik, Beorn i Elrond, gospodarz Ostatniego Przyjaznego Domu w Rivendell.

Czas i miejsce akcji

Świat przedstawiony to Śródziemie: kraina hobbitów, dolina elfów, Góry Mgliste z goblińskimi podziemiami, dom Beorna, Mroczna Puszcza, Miasto na Jeziorze i Samotna Góra. Czas jest baśniowy, nieokreślony — nie przypisuj wydarzeń do żadnej epoki historycznej ani do prawdziwego kraju.

Najważniejsze wydarzenia

Niespodziewane przyjęcie u Bilba, trolle zamienione w kamień o świcie, narada w dolinie elfów, porwanie przez gobliny, znalezienie pierścienia i gra w zagadki z Gollumem, ratunek orłów, pająki i niewola u leśnych elfów, ucieczka w beczkach, rozmowa ze Smaugiem, śmierć smoka, spór o skarb i bitwa pod górą.

Przemiana Bilba

Na początku Bilbo ceni spokój, drugie śniadanie i porządek, a przygody uważa za same nieprzyjemności. Później sam ratuje krasnoludów przed pająkami i przed elfami, wchodzi do jaskini smoka i oddaje Arcyklejnot, żeby zapobiec wojnie. Tolkien tłumaczy to dwiema stronami jego natury: ostrożnością Bagginsów i awanturniczą krwią Tuków.

Problematyka i motywy

Motyw wędrówki i powrotu do domu (widać go już w tytule), dojrzewanie bohatera, odwaga niewynikająca z siły, przyjaźń i wierność drużynie, a po drugiej stronie — chciwość. Żądza złota zmienia Thorina nie mniej niż smoka i to ona doprowadza do sporu o skarb.

Gatunek, narracja, język

To powieść fantasy z wyraźnymi elementami baśni: magiczne przedmioty, gadające zwierzęta, gra w zagadki, liczba trzynastu towarzyszy. Narrator jest trzecioosobowy i wszechwiedzący, ale często wtrąca własny komentarz i zwraca się wprost do czytelnika, przez co opowieść brzmi jak historia opowiadana na głos.

Pomyłki, na które warto uważać

Na te pomyłki warto uważać w zadaniach do tej lektury.

ŹleSmauga zabija Bilbo albo Thorin.
DobrzeSmauga zabija Bard Łucznik z Miasta na Jeziorze.

Bilbo tylko wypatruje w pancerzu smoka nieosłonięte miejsce. Podsłuchuje to drozd i przekazuje wiadomość Bardowi, który trafia tam strzałą, gdy Smaug pali miasto.

ŹleBilbo zostaje przyjęty do drużyny jako wojownik albo przewodnik.
DobrzeKrasnoludy przyjmują Bilba w roli włamywacza.

Poleca go Gandalf, choć Bilbo nigdy wcześniej nie był włamywaczem. Właśnie ta rola tłumaczy późniejsze zadania hobbita: próbę kradzieży sakiewki trolla i kradzież pucharu ze skarbca smoka.

ŹleGandalf towarzyszy drużynie przez całą wyprawę.
DobrzeGandalf opuszcza drużynę przed Mroczną Puszczą i wraca dopiero pod Samotną Górą.

To ważne przy pytaniach o przemianę bohatera: bez czarodzieja Bilbo musi sam wyciągnąć krasnoludów z sieci pająków i z lochów leśnych elfów.

ŹleWyprawa kończy się szczęśliwie dla wszystkich, a Thorin zostaje królem.
DobrzeThorin umiera od ran po bitwie, a przed śmiercią godzi się z Bilbem.

Zakończenie jest gorzkie: skarb zostaje odzyskany, ale kosztem życia Thorina oraz jego siostrzeńców Filiego i Kiliego. To argument w każdym wypracowaniu o cenie chciwości.

Przykładowe zadania do tej lektury

Zadanie zamknięte

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Bilbo Baggins dołącza do wyprawy krasnoludów w roli: A. przewodnika, B. włamywacza, C. tłumacza, D. uzdrowiciela.

Odpowiedź B. Zapamiętaj rolę razem z tym, kto ją wymyślił: to Gandalf ręczy za Bilba wobec krasnoludów.

Prawda/fałsz

Oceń prawdziwość zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F — jeśli jest fałszywe. 1. Bilbo znajduje pierścień w podziemiach pod Górami Mglistymi. 2. Smok Smaug ginie pod Samotną Górą.

Pierwsze P, drugie F — Smaug ginie nad Miastem na Jeziorze, które właśnie podpala. Czytaj takie zdania do końca: fałsz może siedzieć w jednym słowie, na przykład w nazwie miejsca lub imieniu.

Dobieranie

Do każdej postaci dobierz właściwy opis. Postaci: A. Beorn, B. Gollum, C. Bard. Opisy: 1. mieszka nad podziemnym jeziorem i traci swój pierścień, 2. potrafi przybierać postać niedźwiedzia, 3. zabija smoka czarną strzałą.

Sprawdź wszystkie pary — w przykładowym zadaniu na dobieranie w Informatorze CKE punkt jest za komplet. Powtarzaj postacie parami imię–czyn.

Zadanie otwarte

Wyjaśnij, na czym polega przemiana Bilba Bagginsa. Odwołaj się do dwóch wydarzeń z lektury — jednego z początku wyprawy i jednego z jej dalszej części.

Potrzebne są trzy elementy: nazwanie cechy przed wyprawą, nazwanie cechy po niej i dwa konkretne wydarzenia jako dowód. Samo streszczenie fabuły bez wniosku to odpowiedź niepełna.

Wypracowanie

Czy do wielkich czynów potrzeba siły? Napisz rozprawkę, w której rozważysz problem. W argumentacji odwołaj się do lektury obowiązkowej „Hobbit, czyli tam i z powrotem” oraz do innego wybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 wyrazów.

Musi być teza, co najmniej dwa argumenty poparte konkretnymi wydarzeniami i wyraźne zakończenie. Odwołanie do lektury ma być rzeczowe — nazwij wydarzenie, nie ogranicz się do zdania, że Bilbo był dzielny.

Jak powtórzyć tę lekturę przed egzaminem

  1. 1Narysuj oś wyprawy i zaznacz na niej przystanki po kolei: trolle, dolina elfów, gobliny i Gollum, orły, dom Beorna, Mroczna Puszcza, Miasto na Jeziorze, Samotna Góra. Przy każdym dopisz jedno zdanie o tym, co zrobił Bilbo.
  2. 2Do tej samej osi dopisz drugą linijkę: jak w danym momencie traktują Bilba krasnoludy. Zobaczysz wtedy przemianę jako proces, a nie jako jedno wydarzenie — to gotowa odpowiedź na zadanie otwarte.
  3. 3Zrób tabelę postaci w trzech kolumnach: imię, kim jest, jeden czyn. Zadania na dobieranie pytają dokładnie o tę trzecią kolumnę.
  4. 4Wypisz trzy tezy, które ta lektura potwierdza: odwaga nie zależy od wzrostu ani siły, chciwość niszczy nawet dobrych bohaterów, podróż zmienia człowieka na stałe. Pod każdą podpisz po dwa wydarzenia — masz materiał do wypracowania.
  5. 5Sprawdź się na pytaniach o fakty, które łatwo pomylić: kto zabił Smauga, kto znalazł Arcyklejnot, kto prowadził krasnoludy, kiedy odchodzi Gandalf. Jeśli odpowiadasz bez wahania, lektura jest powtórzona.

Warto przerobić razem z tym

Najczęstsze pytania

O czym jest „Hobbit, czyli tam i z powrotem”?

O wyprawie po skarb. Czarodziej Gandalf wciąga spokojnego hobbita Bilba Bagginsa do drużyny trzynastu krasnoludów, które chcą odzyskać skarb zagarnięty przez smoka Smauga i ukryty pod Samotną Górą. Po drodze bohaterowie mierzą się z trollami, goblinami, pająkami i leśnymi elfami, a Bilbo z każdą przygodą staje się odważniejszy.

Kto zabił smoka Smauga?

Bard Łucznik, mieszkaniec Miasta na Jeziorze. Bilbo podczas rozmowy ze smokiem zauważa w jego pancerzu miejsce bez łuski, słyszy to drozd i donosi o tym Bardowi. Gdy Smaug atakuje miasto, Bard trafia dokładnie w to miejsce czarną strzałą.

Czy „Hobbit” jest na egzaminie ósmoklasisty?

Tak, to lektura obowiązkowa, więc może się pojawić w obu częściach arkusza. W części I jako fragment z zadaniami sprawdzającymi rozumienie tekstu, a w części II jako lektura, do której odwołujesz się w wypracowaniu. Znajomość lektury wskazanej w poleceniu egzaminator ocenia w kryterium kompetencji literackich i kulturowych.

Czego uczy „Hobbit”?

Że odwagi nie widać po wyglądzie: najmniejszy i najspokojniejszy członek drużyny okazuje się najbardziej potrzebny. Druga nauka dotyczy chciwości — skarb zmienia Thorina tak samo jak wcześniej smoka i prowadzi do niepotrzebnej bitwy. Trzecia: podróż, z której się wraca, nie zostawia człowieka takim samym.

📖 SPRAWDZIAN Z LEKTURY

Sprawdzian z lektury „Hobbit, czyli tam i z powrotem”: co musisz wiedzieć

Na sprawdzianie z „Hobbita” najczęściej pada pytanie o kolejność przystanków wyprawy i o to, kto co zrobił: kto znalazł klucz trolli, kto zabił Smauga, komu Bilbo oddał Arcyklejnot. Poniżej masz całą drogę rozdział po rozdziale, postacie, liczby i sceny z krótkimi cytatami z przekładu Marii Skibniewskiej.

Jak zbudowany jest „Hobbit”

Gatunek
Powieść fantasy z wyraźnymi cechami baśni: czarodziej, smok, magiczny pierścień i miecze, mówiące zwierzęta (orły, kruk Roak, pająki), zagadki i pieśni. Podtytuł „czyli tam i z powrotem” zapowiada kompozycję: wyprawa kończy się powrotem do domu.
19 rozdziałów z tytułami
Od „Nieproszonych gości” do „Ostatniego aktu”. Rozdziały 1–2 dzieją się blisko domu, 3–9 to droga przez Góry Mgliste i Mroczną Puszczę, 10–16 to Miasto na Jeziorze i Samotna Góra, 17–19 to bitwa i powrót.
Narrator
Trzecioosobowy, ale nie ukryty: mówi o sobie „ja”, zwraca się do czytelników („Wyobrażacie sobie chyba…”), komentuje i zapowiada, co będzie dalej, na przykład że Bilbo jeszcze nieraz zatęskni za domem. Brzmi jak ktoś, kto opowiada dzieciom na głos.
Czas akcji
Nieokreślony historycznie („dawno, dawno temu”), ale pory roku są dokładne: krasnoludy przychodzą w kwietniową środę, wyprawa rusza w przeddzień maja, w czerwcu jest w Rivendell, jesienią w Mrocznej Puszczy i nad Jeziorem, bitwa toczy się zimą. Bilbo wraca do domu w czerwcu następnego roku.
Miejsca
Pagórek i nora Bilba, polana trolli, dolina Rivendell, podziemia goblinów pod Górami Mglistymi, Samotna Skała i dom Beorna, Mroczna Puszcza z pałacem króla elfów, Miasto na Jeziorze (Esgaroth), ruiny Dali i Samotna Góra.
Wiersze w prozie
W tekście są pieśni krasnoludów o złocie, pieśni elfów z Rivendell, szydercze piosenki goblinów, zagadki Bilba i Golluma oraz wiersz Bilba o drogach, który mówi pod koniec, widząc swój Pagórek. Zadania lubią pytać, kto śpiewa i w jakiej sytuacji.
Na egzaminie ósmoklasisty
Lektura obowiązkowa w całości, nie we fragmentach. Może być tekstem do zadań w części I albo lekturą, do której odwołujesz się w wypracowaniu.

Kolejność wydarzeń: 19 kroków po rozdziałach

W przekładzie Marii Skibniewskiej rozdziały mają tylko tytuły, numery 1–19 dodaliśmy według ich kolejności. Gdy na sprawdzianie pada pytanie „co wydarzyło się po…”, ta lista to odpowiedź.

  1. 1
    rozdz. 1, Nieproszeni goście

    Gandalf szuka chętnego do przygody, Bilbo się wykręca i zaprasza go na herbatę. Czarodziej wydrapuje znak na zielonych drzwiach. Nazajutrz, w środę, przychodzi trzynastu krasnoludów. Thorin opowiada o skarbie zagarniętym przez Smauga, Gandalf pokazuje mapę i klucz, a Bilbo zostaje czternastym uczestnikiem wyprawy jako włamywacz.

  2. 2
    rozdz. 2, Pieczeń barania

    Rano Bilbo znajduje list pod zegarem i biegnie do gospody nad Wodą, bez kapelusza i chusteczki. Na deszczowym postoju wysłany na zwiady próbuje okraść trolla, ale sakiewka piszczy. Trolle łapią krasnoludów w worki. Gandalf kłóci je naśladowanymi głosami, aż świt zamienia je w kamień. Klucz do jaskini trolli znalazł Bilbo.

  3. 3
    rozdz. 3, Krótki odpoczynek

    Ponad dwa tygodnie w domu Elronda w Rivendell. Elrond rozpoznaje miecze z jaskini trolli (Orkrist i Glamdring) i w świetle księżyca odczytuje na mapie ukryte litery: wskazówkę o szarym głazie, drozdzie i dniu Durina.

  4. 4
    rozdz. 4, Górą i dołem

    W górach burza i kamienni olbrzymi. Drużyna chowa się w jaskini, w nocy gobliny porywają wszystkich oprócz Gandalfa. Czarodziej gasi światła w pieczarze, zabija Wielkiego Goblina i wyprowadza krasnoludów. W ucieczce Bilbo spada z pleców Doriego i zostaje sam.

  5. 5
    rozdz. 5, Zagadki w ciemnościach

    Po omacku Bilbo znajduje w tunelu pierścień. Nad podziemnym jeziorem spotyka Golluma i gra z nim w zagadki o życie. Wygrywa pytaniem o to, co ma w kieszeni. Gollum odkrywa, że zgubił swój skarb, a Bilbo, niewidzialny, idzie za nim do wyjścia, przeskakuje nad nim i ucieka przez bramę, gubiąc guziki.

  6. 6
    rozdz. 6, Z patelni w ogień

    Bilbo z pierścieniem na palcu wchodzi niezauważony do obozu kompanii, co bardzo podnosi jego opinię. Nocą otaczają ich wargowie, drużyna ucieka na drzewa. Gandalf rzuca płonące szyszki, gobliny podpalają drzewa, a w ostatniej chwili ratują ich orły.

  7. 7
    rozdz. 7, Dziwna kwatera

    Orły zostawiają ich na Samotnej Skale. Gandalf wprowadza krasnoludów do Beorna parami, żeby gospodarz nie odprawił gości. Beorn sprawdza ich opowieść, daje kucyki i jedzenie i ostrzega: nie pić z czarnego strumienia, nie schodzić ze ścieżki. Na skraju Mrocznej Puszczy Gandalf odjeżdża.

  8. 8
    rozdz. 8, Muchy i pająki

    Bombur wpada do zaczarowanego strumienia i zasypia na wiele dni. Głodni wędrowcy schodzą ze ścieżki do świateł uczty elfów i gubią się. Bilbo zabija olbrzymiego pająka, nazywa mieczyk Żądłem, ratuje dwunastu krasnoludów z kokonów i zdradza im sekret pierścienia. Thorina porwały wcześniej leśne elfy.

  9. 9
    rozdz. 9, Beczki

    Elfy łapią pozostałych krasnoludów, Bilbo niewidzialny przez tygodnie mieszka w pałacu króla. Gdy podczaszy Galion i dowódca straży zasypiają po mocnym winie, zabiera klucze, pakuje przyjaciół do trzynastu beczek i odpływa rzeką, trzymając się ostatniej beczki z zewnątrz.

  10. 10
    rozdz. 10, Serdeczne powitanie

    Tratwa z beczek dopływa do Miasta na Jeziorze. Thorin przedstawia się jako wnuk Throra, Króla spod Góry, i ludzie śpiewają stare pieśni o jego powrocie. Po dwóch tygodniach kompania płynie trzema łodziami na północ, a Bilbo ma katar.

  11. 11
    rozdz. 11, Na progu

    Ruiny Dali i dymiąca Brama. Bilbo znajduje ścieżkę do trawiastej wnęki z gładką ścianą. W ostatnim tygodniu jesieni drozd stuka ślimakiem o szary głaz, ostatni promień zachodzącego słońca odsłania dziurkę od klucza, a Thorin otwiera tajne drzwi.

  12. 12
    rozdz. 12, Na zwiadach w obozie wroga

    Bilbo schodzi tunelem, widzi śpiącego Smauga i wynosi puchar. Smok w furii zjada kucyki. Za drugim razem Bilbo rozmawia z nim zagadkami, nie zdradzając imienia, i wypatruje nagie miejsce pod lewą piersią smoka. Na odchodne żartuje i zostaje poparzony.

  13. 13
    rozdz. 13, Smauga nie ma w domu

    Krasnoludy zamykają drzwi, Smaug roztrzaskuje zbocze. Zamknięci w Górze schodzą do pustej pieczary. Bilbo po cichu chowa do kieszeni Arcyklejnot. Thorin daje mu kolczugę ze srebrzonej stali, a kompania wychodzi Główną Bramą do strażnicy na Kruczym Wzgórzu.

  14. 14
    rozdz. 14, Ogień i woda

    Smaug atakuje Miasto na Jeziorze. Mieszkańcy zrywają most, a Bard dowodzi łucznikami. Drozd mówi mu o nagim miejscu, więc Bard strzela ostatnią, czarną strzałą. Smok spada na płonące miasto. Władca obwinia krasnoludów, król elfów przychodzi z pomocą.

  15. 15
    rozdz. 15, Chmury się zbierają

    Kruk Roak przynosi wiadomość o śmierci smoka i radzi zaufać Bardowi. Thorin zamurowuje Bramę i wzywa kuzyna Daina. Ludzie i elfy żądają części skarbu, Thorin strzela w tarczę posła i zaczyna się oblężenie.

  16. 16
    rozdz. 16, Nocny złodziej

    Bilbo zastępuje Bombura na warcie, spuszcza się po linie i idzie do obozu. Oddaje Arcyklejnot Bardowi i królowi elfów, żeby mieli czym przekonać Thorina. Wraca do Góry przed północą, choć król elfów namawia go, żeby został. W obozie spotyka Gandalfa.

  17. 17
    rozdz. 17, Chmury pękają

    Thorin na widok Arcyklejnotu wpada w szał i wyrzuca Bilba z drużyny. Nadciąga Dain, a gdy jego krasnoludy ruszają już do ataku, Gandalf ostrzega przed goblinami Bolga. Wybucha bitwa pięciu armii. Bilbo z Kruczego Wzgórza widzi nadlatujące orły, lecz trafia go kamień.

  18. 18
    rozdz. 18, Droga powrotna

    Umierający Thorin godzi się z Bilbem. Bitwę rozstrzygnęły orły i Beorn, który zabił Bolga. Giną Fili i Kili. Dain zostaje królem, Arcyklejnot trafia do grobu Thorina, Bard dostaje czternastą część skarbu. Bilbo bierze tylko dwie małe skrzynki złota i srebra, zimuje u Beorna.

  19. 19
    rozdz. 19, Ostatni akt

    Pierwszego maja Bilbo i Gandalf są w Rivendell, po drodze wykopują złoto trolli. Pod Pagórkiem trwa licytacja rzeczy rzekomo zmarłego Bilba. Traci dobrą opinię sąsiadów, ale jest szczęśliwy, pisze wiersze i pamiętnik. Po kilku latach odwiedzają go Gandalf i Balin.

Kto jest kim

Bilbo Baggins Zamożny hobbit spod Pagórka, około pięćdziesiątki, syn Bunga Bagginsa i Belladonny Tuk. Po ojcu ma zamiłowanie do spokoju, po Tukach ciekawość świata. Zaczyna jako gospodarz, który martwi się o ciastka, kończy jako ten, kto oddaje Arcyklejnot, byle nie doszło do wojny.
Gandalf Wędrowny czarodziej, przyjaciel Starego Tuka. Wybiera Bilba i ręczy za niego wobec krasnoludów. Ratuje drużynę przed trollami i goblinami, ale opuszcza ją na skraju Mrocznej Puszczy i wraca dopiero pod Samotną Górę.
Thorin Dębowa Tarcza Wnuk Throra, Króla spod Góry, przywódca krasnoludów. Dumny i przemawiający okrągłymi zdaniami. Po zdobyciu skarbu ulega chciwości: strzela w tarczę posła i chce zrzucić Bilba z muru. Przed śmiercią odwołuje swoje słowa.
Balin Stary krasnolud w czerwonym kapturze, stały wartownik drużyny. Najbardziej lubi Bilba: jako jedyny idzie z nim kawałek w głąb tunelu do smoka. Po latach odwiedza go z Gandalfem.
Fili i Kili Najmłodsi w drużynie, o pięćdziesiąt lat młodsi od reszty, synowie siostry Thorina. Chodzą na zwiady, bo mają najlepszy wzrok. Giną w bitwie, osłaniając Thorina.
Bombur Najgrubszy krasnolud, zawsze ostatni. Po wpadnięciu do zaczarowanego strumienia śpi przez wiele dni i śni o uczcie. To jego wartę przejmuje Bilbo w noc, gdy wynosi Arcyklejnot.
Dori Zrzędliwy, ale zacny krasnolud. Nosi Bilba na plecach w tunelach goblinów i wciąga go na drzewo przed wilkami, a potem Bilbo wisi na jego nogach, gdy niesie ich orzeł.
Gollum Samotny stwór z wyspy na podziemnym jeziorze, mówi do siebie „mój ssskarbie”. Przegrywa grę w zagadki i odkrywa, że zgubił pierścień. Bilbo mógłby go zabić, ale ogarnia go litość.
Elrond Gospodarz Ostatniego Przyjaznego Domu w Rivendell, przyjaciel elfów, mądry jak czarodziej. Odczytuje runy na mieczach i księżycowe litery na mapie.
Beorn Olbrzymi człowiek, który umie przemieniać się w czarnego niedźwiedzia. Hoduje pszczoły, nie jada mięsa zwierząt, nie ufa gościom, dopóki nie sprawdzi ich słów. W bitwie wynosi rannego Thorina i zabija Bolga.
Smaug Chciwy smok, który przed laty wypędził krasnoludów z Samotnej Góry i śpi na ich skarbie. Pancerz od spodu ma wysadzany klejnotami, ale z nagim miejscem pod lewą piersią. Zna swój skarb co do jednego pucharu.
Król elfów Władca leśnych elfów z Mrocznej Puszczy, lubi srebro i białe klejnoty. Więzi krasnoludów, bo nie chcą wyjawić celu podróży. Później pomaga ludziom z Miasta na Jeziorze i nazywa Bilba przyjacielem elfów.
Bard Łucznik z Miasta na Jeziorze, ponury, ale uczciwy, potomek Giriona, władcy Dali. Rozumie mowę drozda i zabija Smauga czarną strzałą. Żąda od Thorina części skarbu dla poszkodowanych, potem odbudowuje Dal.
Władca Miasta na Jeziorze Zajęty handlem i mytem, starym pieśniom nie wierzy. W czasie ataku smoka ucieka łodzią i zrzuca winę na krasnoludów. W końcu zagarnia złoto od Barda, ucieka z nim i umiera z głodu na Pustkowiu.
Drozd i kruk Roak Stary drozd stuka ślimakiem w głaz przy tajnych drzwiach, a potem przekazuje Bardowi wiadomość o nagim miejscu smoka. Roak, syn Karka, ma sto pięćdziesiąt trzy lata i mówi ludzkim językiem.
Dain Kuzyn Thorina z Żelaznych Wzgórz, przychodzi z ponad pięciuset krasnoludami. Po bitwie zostaje Królem pod Górą, dotrzymuje obietnicy Thorina i oddaje Bardowi czternastą część skarbu.

Sceny, o które pytają, z cytatem z tekstu

Każdy cytat to dosłowny fragment utworu (przekład Marii Skibniewskiej). Możesz go użyć w odpowiedzi albo w wypracowaniu.

rozdz. 1, Nieproszeni goście

Bilbo o przygodach

Gandalf mówi, że szuka kogoś do wyprawy. Bilbo wymyśla mu od przygód, udaje, że czyta listy, i zbywa go zaproszeniem na herbatę.

Przygody! To znaczy: nieprzyjemności, zburzony spokój, brak wygód.
Bilbo do Gandalfa

Dlaczego o to pytają: To punkt wyjścia do każdego zadania o przemianie bohatera: jaki był Bilbo na początku. Cytat nadaje się do wypracowania jako dowód, że hobbit nie szukał przygód.

rozdz. 2, Pieczeń barania

Trolle zamienione w kamień

Trolle William, Bert i Tom kłócą się, jak przyrządzić złapanych krasnoludów. Gandalf, ukryty, podrzuca im zdania cudzymi głosami, aż wschodzi słońce i trolle zastygają w skałę. Klucz do ich jaskini podnosi z ziemi Bilbo.

Dlaczego o to pytają: Zadania zamknięte pytają, kto uratował drużynę (Gandalf, nie Bilbo) i dlaczego trolle zginęły (świt). Warto zapamiętać też, skąd pochodzą miecze i mieczyk Bilba.

rozdz. 5, Zagadki w ciemnościach

Ostatnia zagadka

Gollum naciska o jeszcze jedną zagadkę, a Bilbo, szukając w kieszeni, pyta sam siebie na głos. Gollum bierze to za zagadkę i zgaduje trzy razy: rękę, nóż, sznurek albo nic.

Co ja mam w kieszeni? — powiedział głośno.
Bilbo

Dlaczego o to pytają: Pytają o stawkę gry (życie Bilba albo wskazanie wyjścia) i o to, czy ostatnie pytanie było uczciwą zagadką. Sam tekst mówi, że nie było prawdziwą zagadką według starych reguł.

rozdz. 5, Zagadki w ciemnościach

Bilbo oszczędza Golluma

Gollum zagradza przejście do tylnej bramy. Niewidzialny Bilbo myśli, żeby go zabić, ale rezygnuje: walka byłaby nierówna, a stwór jest nieszczęśliwy i samotny. Przeskakuje nad nim.

Nagle — obok grozy — wyrozumiałość i litość wezbrały w sercu Bilba

Dlaczego o to pytają: Zadanie otwarte o cechach Bilba: nie tylko spryt i odwaga, ale też litość dla wroga. To dobry argument do rozprawki o tym, czy dobroć jest siłą.

rozdz. 8, Muchy i pająki

Żądło

Bilbo budzi się oplątany pajęczyną, sam w ciemnym lesie. Zabija pająka mieczykiem, bez pomocy czarodzieja i krasnoludów, i czuje się mężniejszy.

Dam ci imię — rzekł do mieczyka. — Odtąd nazywasz się Żądłem.
Bilbo

Dlaczego o to pytają: Moment, w którym Bilbo pierwszy raz sam wygrywa walkę. Pytania dopasowania łączą nazwy mieczy z właścicielami: Żądło — Bilbo, Orkrist — Thorin, Glamdring — Gandalf.

rozdz. 9, Beczki

Ucieczka w beczkach

Bilbo zabiera klucze śpiącemu dowódcy straży, wypuszcza krasnoludów z cel i zamyka ich w beczkach, które elfy spychają przez klapę do podziemnego strumienia. Klucze odkłada strażnikowi do kieszeni. O sobie zapomniał, więc płynie uczepiony ostatniej beczki.

Dlaczego o to pytają: Najpopularniejsze pytanie o pomysłowość Bilba. Łatwo o błąd w szczegółach: uciekają rzeką, nie przez główne wrota, a Bilbo nie siedzi w żadnej beczce.

rozdz. 14, Ogień i woda

Czarna strzała

Łucznikom kończą się strzały, miasto płonie. Na ramię Barda siada stary drozd i powtarza mu, co podsłuchał na Górze.

wypatruj odsłoniętego miejsca pod lewą piersią
drozd do Barda

Dlaczego o to pytają: Arkusze sprawdzają cały łańcuch: Bilbo wypatrzył nagie miejsce, drozd to podsłuchał, Bard trafił. Kto odpowie, że smoka zabił Bilbo albo Thorin, traci punkt.

rozdz. 16, Nocny złodziej

Arcyklejnot w obozie wroga

Bilbo w nocy przynosi Bardowi i królowi elfów Arcyklejnot, którego Thorin pragnie najbardziej. Przyznaje, że kamień nie jest jego, i w zamian zrzeka się swojej części skarbu. Mimo namów wraca do przyjaciół, bo obiecał obudzić Bombura.

Dlaczego o to pytają: Pytanie o ocenę bohatera: zdrada czy próba ratowania pokoju? W odpowiedzi trzeba pokazać, że Bilbo nic na tym nie zyskał i wrócił do Góry, choć wiedział, co go czeka.

rozdz. 18, Droga powrotna

Pożegnanie z Thorinem

Śmiertelnie ranny Thorin wzywa Bilba, odwołuje to, co mówił u Bramy, i chwali go za to, że ceni jedzenie i śpiew wyżej niż złoto.

Masz odwagę i rozum połączone ze sobą we właściwej mierze.
Thorin do Bilba

Dlaczego o to pytają: Zakończenie jest gorzkie i nauczyciele o to pytają: skarb odzyskany, ale giną Thorin, Fili i Kili. Scena przydaje się w wypracowaniu o chciwości i o przyjaźni silniejszej od sporu.

Liczby i szczegóły, które trzeba pamiętać

14 uczestników

Trzynastu krasnoludów i Bilbo. Gandalf mówi, że krasnoludy chciały czternastego, żeby nie iść w pechowej trzynastce.

1/14 skarbu

Tyle obiecuje Bilbowi list Thorina spod zegara. Czternastą część srebra i złota dostaje na końcu Bard.

5 stóp i 3 krasnoludy

Wymiary tajnych drzwi według runów: pięć stóp wysokości, wszerz zmieszczą się trzej krasnoludowie. Za małe dla Smauga.

3 trolle

William (Bill Huggins), Bert i Tom. Zastygają w kamień o świcie.

3 miecze

Glamdring (Gandalf), Orkrist (Thorin) i mieczyk Bilba, któremu sam nadaje imię Żądło. Wszystkie z jaskini trolli.

3 próby Golluma

Na pytanie o kieszeń Gollum odpowiada: rękę, nóż, a na koniec sznurek albo nic, czyli dwie odpowiedzi naraz.

Pod Zielonym Smokiem

Gospoda nad Wodą, w której krasnoludy czekają na Bilba o jedenastej. Bilbo przeczytał list o 10.45.

13 beczek

Tyle baryłek Bilbo wybiera w piwnicy króla elfów: po jednej na krasnoluda. Sam płynie na zewnątrz ostatniej beczki.

ponad 500 krasnoludów

Z tyloma wojownikami przychodzi Dain z Żelaznych Wzgórz. Kruk Roak, który przynosi wieści, ma 153 lata.

22 czerwca

Data licytacji rzeczy Bilba, uznanego za zmarłego. Kupcy i kuzyni Bagginsowie z Sackville nie cieszą się z jego powrotu.

Jak wyglądają pytania: 101 zadań z „Hobbita” w bazie

W bazie jest 17 zadań do „Hobbita”: 6 zamkniętych, 4 na dobieranie, 4 otwarte i 3 typu prawda/fałsz. Poniżej dosłowne polecenia z bazy, bez odpowiedzi.

Kto i co zrobił

Zadania zamknięte z jedną poprawną odpowiedzią. Najczęściej mylą się tu role i czyny postaci.

  • •W jakiej roli Bilbo Baggins został przyjęty do kompanii krasnoludów wyruszającej po skarb strzeżony przez smoka?
  • •Kto zabił smoka Smauga w powieści J.R.R. Tolkiena „Hobbit, czyli tam i z powrotem”?
  • •W jaki sposób Bilbo wchodzi w posiadanie magicznego pierścienia czyniącego niewidzialnym?
  • •Jakiego skarbu strzeże smok Smaug pod Samotną Górą w powieści „Hobbit, czyli tam i z powrotem”?

Dobieranie

Postacie i miejsca łączone z opisami. Punkt tylko za komplet trafień.

  • •Dopasuj postaci z powieści „Hobbit, czyli tam i z powrotem” do ich opisów.
  • •Dopasuj krainy i miejsca z „Hobbita” J.R.R. Tolkiena do ich opisów.
  • •Dopasuj postacie z „Hobbita” do ich opisów.

Zadania otwarte

Krótka odpowiedź na 2 punkty: nazwij cechę albo wyjaśnij zdarzenie i podaj przykład z lektury.

  • •Uzasadnij, że Bilbo Baggins zmienił się w czasie wyprawy. Napisz, jaki był na początku, a jaki stał się później, i poprzyj swoją odpowiedź przykładem wydarzenia z lektury.
  • •Wyjaśnij, w jaki sposób Bilbo zdobywa magiczny pierścień w jaskini Golluma i na czym polegała gra, którą obaj ze sobą prowadzili.
  • •Wyjaśnij, w jakim celu krasnoludzka wyprawa pod wodzą Thorina Dębowej Tarczy wyrusza do Samotnej Góry, oraz jakie przedmioty otrzymane od Gandalfa pomagają im odnaleźć tajne wejście do jej wnętrza.
  • •Wyjaśnij, jak zmienia się Bilbo Baggins w trakcie wyprawy opisanej w „Hobbicie”. Podaj dwie cechy, które w sobie odkrywa.
Rozpocznij sesję z „Hobbita” →

Pytania losowane z bazy tej lektury, odpowiedzi otwarte ocenia AI. Sesja startuje od razu.

Sprawdzian z „Hobbit, czyli tam i z powrotem” z odpowiedziami: 5 pytań bez konta →

Poćwicz od razu

Zadania z naszej bazy, sprawdzane natychmiast. Bez logowania.

Przykładowe zadania z bazy

W tym dziale mamy 101 zadań. Poniżej kilka poleceń — odpowiedzi i wyjaśnienia zobaczysz po rozwiązaniu.

💍 Hobbit, czyli tam i z powrotem ⇄ Dopasuj pary ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe E8 4 pkt

Dopasuj postać z „Hobbita” do roli, jaką odgrywa w wyprawie.

Bilbo Baggins
→
Gandalf
→
Thorin
→
Smaug
→
💍 Hobbit, czyli tam i z powrotem ◉ Zamknięte A–D ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe E8 1 pkt

Jaki magiczny przedmiot znajduje Bilbo Baggins w podziemiach i który odgrywa kluczową rolę w dalszych losach Śródziemia?

A miecz Żądło
B pierścień niewidzialności
C różdżkę czarodzieja
D tarczę krasnoludzkiego króla
💍 Hobbit, czyli tam i z powrotem ⎽ Luki ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI E8 1 pkt
Po bitwie Bilbo (1)egnał się z krasnoludami. Król elfów zło(2)ył na grobie Thorina miecz Orkrist. W drodze powrotnej hobbit odkopał złoto troll(3)w i (4)ciał oddać je Gandalfowi.

✓ Poprawne odpowiedzi pokazane w zielonych ramkach

💍 Hobbit, czyli tam i z powrotem ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI E8 1 pkt

Uzupełnij zdanie nazwą z ogłoszenia o licytacji. Firma Grubb, Grubb i Burrowes miała sprzedać ruchomości nieboszczyka Bilba Bagginsa, mieszkającego za życia w ........., Pod Pagórkiem, w Hobbitonie.

Luka: b1

Odpowiedź:

Ten dział omawia rozdział 2 „Lektury klas IV–VI” (s. 15–34) w Opracowanie lektur i powtórka z polskiego: teoria, przykłady krok po kroku i zadania z kluczem. Zobacz rozdział 2 →

Zobacz, jak wygląda nauka w Quizie

Darmowy quiz z tego działu to 10 zadań, każde od razu ocenione i wyjaśnione. Wystarczy darmowe konto.

Pozostałe działy z języka polskiego