📖Język polskizadania do tekstu w części I i temat wypracowania w części IIczęść I: 25 pkt · wypracowanie: 20 pkt32 zadania

🛡️Kajko i Kokosz. Szkoła latania

Janusz Christa, „Kajko i Kokosz. Szkoła latania” — lektura obowiązkowa na egzaminie ósmoklasisty · jedna z lektur obowiązkowych — może być tekstem w arkuszu albo lekturą do wypracowania

Komiks Janusza Christy o dwóch słowiańskich wojach, którzy bronią grodu Mirmiłowa przed Zbójcerzami. Warto znać bohaterów, wydarzenia i to, czym komiks różni się od powieści.

„Kajko i Kokosz. Szkoła latania” to komiks Janusza Christy — historia opowiedziana obrazem w kadrach, w której wypowiedzi bohaterów zamknięte są w dymkach. Akcja toczy się w umownym, baśniowym średniowieczu słowiańskim: w grodzie kasztelana Mirmiła, w okolicznych lasach i na Łysej Górze, gdzie działa Wyższa Szkoła Latania prowadzona przez czarownice. Głównymi bohaterami są dwaj woje: rozważny i pomysłowy Kajko oraz potężny, łakomy i chełpliwy Kokosz. Ich przeciwnikami są Zbójcerze — banda rycerzy-rabusiów dowodzona przez Krwawego Hegemona — którzy chcą opanować Mirmiłowo. Hegemon zamiast szturmu wybiera podstęp: podsuwa Mirmiłowi naukę latania, żeby wywabić kasztelana z grodu. W arkuszu mogą się pojawić zadania sprawdzające znajomość treści i bohaterów tej lektury, a w części II bywa ona materiałem do wypracowania, na przykład o przyjaźni, sprycie i obronie wspólnoty. Uczniom mylą się cechy Kajka i Kokosza, a komiks bywa opisywany tak, jakby był zwykłą powieścią.

Co trzeba wiedzieć o lekturze

Bohaterowie i ich relacje

Kajko — niewysoki, rozsądny, unika bijatyki i wygrywa pomysłem. Kokosz — potężny, łysy, łakomy i chełpliwy, bywa tchórzliwy, ale lojalny. Obaj są wojami kasztelana Mirmiła, poczciwego i łatwowiernego władcy grodu. Jego żona Lubawa jest stanowcza i potrafi postawić męża do pionu.

Sojusznicy spoza grodu

Łamignat to olbrzymi zbój o groźnym wyglądzie, który rabuje bogatym, a przy tym jest dobroduszny i przyjaźni się z Kajkiem i Kokoszem. Jego żona Jaga to czarownica znająca magię i zioła. Oboje stają po stronie Mirmiłowa, choć formalnie nie należą do drużyny kasztelana.

Zbójcerze — kim są i czego chcą

Nazwa łączy zbójców i rycerzy. To zakonna banda w białych płaszczach z czarnym krzyżem, czytelna parodia rycerzy-rabusiów. Dowodzi nimi Krwawy Hegemon, jego zastępcą jest Kapral, a najbardziej niezdarnym z całej grupy — Oferma. Ich cel to opanowanie grodu i przejęcie w nim władzy, a nie jednorazowy łup.

Najważniejsze wydarzenia

Hegemon podsuwa Mirmiłowi pomysł nauki latania. Próby u Jagi kończą się szkodami, więc kasztelan z Kajkiem i Kokoszem rusza na Łysą Górę. Pod jego nieobecność Zbójcerze uderzają na gród. W obronie pomagają mieszkańcy, Jaga i Łamignat, a rozstrzyga atak z powietrza dzięki czarodziejskiej maści do latania.

Komiks jako tekst kultury

Sens powstaje tu z obrazu i tekstu naraz: kadry układają kolejność zdarzeń, dymki zawierają wypowiedzi, chmurki — myśli, a onomatopeje oddają dźwięki. Mimika i gesty postaci niosą tyle samo informacji co słowa. Humor buduje też anachronizm: w świecie grodów działa szkoła z kursem i dyplomem.

Do wypracowania: jakie tezy udowadnia ta lektura

Że spryt bywa skuteczniejszy niż siła — Kajko wygrywa pomysłem, nie mieczem. Że przyjaźń i wspólne działanie ratują wtedy, gdy pojedyncza odwaga nie wystarcza. Że łatwowierność bywa groźna: podstęp Hegemona udaje się dlatego, że Mirmił zbyt szybko zaufał obcej propozycji.

Pomyłki, na które warto uważać

Na te pomyłki warto uważać w zadaniach do tej lektury.

Źle„Kajko i Kokosz. Szkoła latania” to powieść przygodowa z ilustracjami.
DobrzeTo komiks — historia opowiedziana kadrami, z wypowiedziami w dymkach.

W powieści obraz tylko uzupełnia tekst, a w komiksie prowadzi akcję na równi z nim. Nazwanie tego utworu powieścią to błąd rzeczowy.

ŹleKajko jest silnym siłaczem, a Kokosz mądrym strategiem.
DobrzeTo Kajko jest rozważny i pomysłowy, a Kokosz — potężny, łakomy i chełpliwy.

O zamianę cech obu wojów łatwo w zadaniach na dobieranie i w wypracowaniach. Zapamiętaj jedną parę skojarzeń: Kajko rozwiązuje sprawy głową, Kokosz najpierw myśli o jedzeniu i o własnej sławie.

ŹleMirmił wyjeżdża na Łysą Górę z własnego kaprysu.
DobrzeDo nauki latania namawia go Hegemon, żeby wywabić kasztelana z grodu.

To sedno intrygi: Zbójcerze najpierw pozbawiają Mirmiłowo dowódcy, a dopiero potem atakują. Bez tej informacji nie da się poprawnie odpowiedzieć na pytanie o przyczynę wydarzeń.

ŹleŁamignat jest jednym ze Zbójcerzy, bo przecież to zbój.
DobrzeŁamignat jest przyjacielem Kajka i Kokosza i pomaga w obronie grodu.

Jego zawód i groźny wygląd mylą, ale postać działa po stronie mieszkańców. To dobry przykład do wypracowania o tym, że wygląd nie przesądza o charakterze.

Przykładowe zadania do tej lektury

Zadanie zamknięte

Wskaż zdanie, które poprawnie określa cel działań Zbójcerzy w komiksie „Kajko i Kokosz. Szkoła latania”.

Prawidłowa odpowiedź mówi o opanowaniu grodu i przejęciu w nim władzy. Odpowiedzi o zwykłej grabieży albo o zemście na Kajku są błędne.

Prawda/fałsz

Oceń prawdziwość zdań dotyczących bohaterów i wydarzeń w komiksie. Zaznacz P albo F.

Każde zdanie sprawdzaj osobno i patrz na jedno słowo, które zmienia sens: „pierwszy”, „zawsze”, „sam”. Fałsz może wynikać z podmiany bohatera albo kolejności zdarzeń.

Dobieranie

Dopasuj bohaterów — Kajko, Mirmił, Jaga, Hegemon — do ról, jakie pełnią w świecie przedstawionym.

Role opisuj funkcją, a nie cechą: kasztelan grodu, woj z drużyny, czarownica, wódz Zbójcerzy. Jedna rola bywa niepotrzebna — sprawdź, czy liczba postaci zgadza się z liczbą opisów.

Zadanie otwarte

Wyjaśnij, na czym polegał podstęp Hegemona wobec Mirmiła, i oceń, dlaczego kasztelan dał się na niego nabrać.

Pełna odpowiedź ma dwa elementy: opis podstępu (wywabienie kasztelana z grodu obietnicą nauki latania) oraz ocena z uzasadnieniem odwołującym się do cech Mirmiła.

Wypracowanie

Czy spryt bywa skuteczniejszy niż siła? Napisz rozprawkę, w której uzasadnisz swoje zdanie. Odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej oraz do innego tekstu kultury.

Odwołanie musi być konkretne: nazwij bohatera i wydarzenie, z którego wynika twój argument. Tekst nie może być krótszy niż 200 wyrazów, a teza musi być widoczna we wstępie i potwierdzona w zakończeniu.

Jak powtórzyć tę lekturę przed egzaminem

  1. 1Zrób tabelę na sześć wierszy: Kajko, Kokosz, Mirmił, Lubawa, Łamignat, Jaga. W kolumnach wpisz rolę w grodzie, dwie cechy i jedno wydarzenie, które tę cechę pokazuje.
  2. 2Ułóż oś czasu w ośmiu punktach — od propozycji Hegemona po ucztę w grodzie. Zadania na kolejność wydarzeń sprawdzają dokładnie to.
  3. 3Weź jedną planszę komiksu i opisz ją na głos: ile jest kadrów, co wynika z samego rysunku, a co z dymków. Tak ćwiczysz język potrzebny w zadaniach o komiksie jako tekście kultury.
  4. 4Przygotuj dwie gotowe tezy do wypracowania — o przewadze sprytu nad siłą i o wartości przyjaźni — i do każdej po dwa argumenty z akcji komiksu.
  5. 5Ćwicz opowiadanie treści własnymi słowami. W komiksie nie ma długich fragmentów do zapamiętania, więc liczy się precyzyjne nazwanie postaci i zdarzeń, a nie przytaczanie wypowiedzi.

Warto przerobić razem z tym

Najczęstsze pytania

O czym jest „Kajko i Kokosz. Szkoła latania”?

O obronie grodu Mirmiłowa przed Zbójcerzami. Ich wódz, Krwawy Hegemon, namawia kasztelana Mirmiła na naukę latania, żeby wywabić go z grodu i zaatakować pod jego nieobecność. Mieszkańcy wraz z Kajkiem, Kokoszem, Łamignatem i Jagą odpierają napad, a w finale pomaga im magia.

Kto jest głównym bohaterem komiksu?

Dwaj woje kasztelana Mirmiła: Kajko i Kokosz. Kajko jest niewysoki, rozważny i pomysłowy, woli wygrać sprytem niż walką. Kokosz jest potężny i odważny w słowach, ale łakomy, chełpliwy i w trudnej chwili bywa tchórzliwy. Razem tworzą parę, w której cechy jednego uzupełniają braki drugiego.

Czy „Kajko i Kokosz. Szkoła latania” jest na egzaminie ósmoklasisty?

Tak, to jedna z lektur obowiązkowych. Może pojawić się jako zadania sprawdzające znajomość treści w części I albo posłużyć jako odwołanie w wypracowaniu. Egzamin trwa 150 minut i można na nim zdobyć 45 punktów: 25 za zadania do tekstów i 20 za wypracowanie.

Czego uczy ten komiks?

Że pomysłowość i współpraca dają więcej niż sama siła, a wspólnota broni się skuteczniej, gdy pomagają jej też osoby z zewnątrz, jak Łamignat i Jaga. Pokazuje też, czym grozi łatwowierność — cały atak Zbójcerzy udaje się dlatego, że Mirmił uwierzył w kuszącą propozycję przeciwnika.

Poćwicz od razu

Zadania z naszej bazy, sprawdzane natychmiast. Bez logowania.

Przykładowe zadania z bazy

W tym dziale mamy 32 zadania. Poniżej kilka poleceń — odpowiedzi i wyjaśnienia zobaczysz po rozwiązaniu.

🛡️ Kajko i Kokosz. Szkoła latania ✎ Otwarte rozszerzone ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI E8 2 pkt

Kajko i Kokosz

Wyjaśnij, dlaczego komiks można uznać za tekst kultury łączący słowo i obraz. Podaj dwa elementy komiksu.

🛡️ Kajko i Kokosz. Szkoła latania ⇄ Dopasuj pary ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe E8 2 pkt

Dopasuj postać z komiksu „Kajko i Kokosz” do jej roli.

Kajko
→
Kokosz
→
Hegemon
→
Mirmił
→
🛡️ Kajko i Kokosz. Szkoła latania ⚖ Prawda / Fałsz ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe E8 2 pkt

Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących komiksu „Kajko i Kokosz” Janusza Christy.

Akcja komiksu toczy się we współczesnej Warszawie.

F ✓

Kajko wyróżnia się sprytem i szybkim myśleniem.

F ✓
🛡️ Kajko i Kokosz. Szkoła latania ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚪⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI E8 1 pkt

Uzupełnij zdanie: Autorem komiksu „Kajko i Kokosz. Szkoła latania” jest ......... .

Luka: b1

Odpowiedź:

Ten dział omawia rozdział 2 „Lektury klas IV–VI” (s. 15–34) w Opracowanie lektur i powtórka z polskiego: teoria, przykłady krok po kroku i zadania z kluczem. Zobacz rozdział 2 →

Zobacz, jak wygląda nauka w Quizie

Darmowy quiz z tego działu to 10 zadań, każde od razu ocenione i wyjaśnione. Wystarczy darmowe konto.

Pozostałe działy z języka polskiego