🧮Matematykazadania zamknięte z rysunkiem figury oraz zadania otwarte z obliczeniem pola lub obwoduzadania zamknięte po 1 pkt, zadania otwarte za 2–3 pkt50 zadań

⬛Czworokąty i wielokąty — pola i obwody

Sprawdzian z wielokątów z odpowiedziami — 5 pytań bez konta, wynik w skali ocen

Figury płaskie — czworokąty i wielokąty foremne, obliczanie pól i obwodów · w arkuszu CKE z maja 2025 r. zadania 13, 19 i 20, z maja 2026 r. zadania 13, 19 i 20 — zamknięte i otwarte

Pola i obwody kwadratu, prostokąta, równoległoboku, rombu i trapezu oraz figur złożonych z prostszych kawałków. Wzory trzeba mieć w głowie — na egzaminie nie ma ani karty wzorów, ani kalkulatora.

Dział obejmuje kwadrat, prostokąt, równoległobok, romb i trapez, pojęcie wielokąta foremnego i figury złożone z prostszych kawałków. W arkuszach z 2025 i 2026 r. sprawdzano go dwojako: w zadaniach zamkniętych z rysunkiem liczyło się pole albo obwód z podanych wymiarów (maj 2025 — zadanie 13, maj 2026 — zadanie 13), a w zadaniach otwartych (często osadzonych w praktycznej sytuacji) trzeba było zapisać całe rozumowanie, nie sam wynik (maj 2025 — zadania 19 i 20, maj 2026 — zadania 19 i 20). Kalkulatora nie ma, zestawu wzorów też nie, więc wzory na pole musisz znać na pamięć: to dział, w którym zapomniany wzór odbiera punkt od razu. Typowe pomyłki to trzy rzeczy — mnożenie dwóch boków równoległoboku zamiast boku przez wysokość, gubienie połówki we wzorach na romb (z przekątnych) i trapez oraz przeliczanie jednostek pola: metry na centymetry idą razy 100, ale metry kwadratowe — razy 10 000.

Co trzeba umieć z tego działu

Kwadrat i prostokąt — od tego zaczyna się wszystko

Kwadrat: P = a², Ob = 4a, przekątna d = a√2. Prostokąt: P = a · b, Ob = 2 · (a + b), a przekątną liczysz z Pitagorasa — dla boków 6 cm i 8 cm wychodzi √(36 + 64) = 10 cm. Te dwa wzory są bazą dla figur złożonych, bo każdą z nich rozbijasz w końcu na prostokąty.

Równoległobok i romb

W obu figurach P = a · h, gdzie h to wysokość opuszczona na bok a — nigdy drugi bok. Romb liczysz też z przekątnych: P = ½ · d₁ · d₂. Przekątne rombu przecinają się w połowie pod kątem prostym, więc bok daje Pitagoras: dla przekątnych 12 cm i 16 cm bok to √(6² + 8²) = 10 cm, a obwód 40 cm.

Trapez

Trapez: P = ½ · (a + b) · h, gdzie a i b to podstawy, czyli boki równoległe, a h to odległość między nimi. Obwód to zwykła suma czterech boków. W trapezie prostokątnym ramię prostopadłe do podstaw jest właśnie wysokością. Deltoidu podstawa programowa szkoły podstawowej nie wymienia (ma przekątne prostopadłe, więc jego pole też jest równe ½ · d₁ · d₂).

Wielokąty foremne i ich kąty

Wielokąt foremny ma równe boki i równe kąty — podstawa programowa wymaga znajomości tego pojęcia. Wzoru na sumę kątów wielokąta, (n − 2) · 180°, podstawa szkoły podstawowej nie wymienia; jeśli go używasz, sprawdź go podziałem na trójkąty: z jednego wierzchołka pięciokąta poprowadzisz 2 przekątne, które dzielą go na 3 trójkąty, więc suma kątów to 3 · 180° = 540°.

Figury złożone i pole w układzie współrzędnych

Figurę o samych kątach prostych tniesz na prostokąty i dodajesz ich pola albo dopełniasz do dużego prostokąta i odejmujesz wycięty kawałek — oba sposoby dają ten sam wynik. W układzie współrzędnych długość boku równoległego do osi to różnica współrzędnych: od x = −2 do x = 6 jest 8 jednostek.

Jednostki pola i zadania odwrotne

1 m² = 100 dm² = 10 000 cm², 1 ar = 100 m², 1 ha = 100 arów = 10 000 m², 1 km² = 1 000 000 m². Ćwicz też rachunek w drugą stronę: z pola i podstaw trapezu wyliczysz wysokość jako h = 2P : (a + b), a z pola kwadratu — bok jako a = √P.

Błędy, na które warto uważać

Te pomyłki kosztują punkty w zadaniach z tego działu.

ŹleRomb o przekątnych 6 cm i 8 cm ma pole 6 · 8 = 48 cm².
DobrzeP = ½ · 6 cm · 8 cm = 24 cm².

Iloczyn przekątnych to pole prostokąta, w który romb jest wpisany — romb zajmuje dokładnie jego połowę.

ŹleTrapez o podstawach 8 cm i 4 cm oraz wysokości 5 cm ma pole (8 + 4) · 5 = 60 cm².
DobrzeP = ½ · (8 cm + 4 cm) · 5 cm = ½ · 12 cm · 5 cm = 30 cm².

Połówka stoi przed nawiasem i nie wolno jej pominąć. Szybki sprawdzian: trapez mieści się w prostokącie o wymiarach dłuższa podstawa razy wysokość, więc jego pole musi być mniejsze niż 8 · 5 = 40 cm².

ŹleRównoległobok o bokach 8 cm i 5 cm ma pole 8 · 5 = 40 cm².
DobrzePrzy wysokości 4 cm opuszczonej na bok 8 cm: P = 8 cm · 4 cm = 32 cm².

Mnożenie dwóch sąsiednich boków daje pole tylko w prostokącie. W równoległoboku bierzesz bok i wysokość opuszczoną na ten bok — a wysokość jest krótsza od drugiego boku, dopóki kąt nie jest prosty.

ŹlePole 3 m² to 300 cm².
Dobrze3 m² = 30 000 cm².

Przy jednostkach pola mnożysz przez kwadrat przelicznika długości: 1 m to 100 cm, więc 1 m² to 100 · 100 = 10 000 cm². Tak samo 1 dm² = 100 cm², a 1 ha = 10 000 m².

Jak arkusz sprawdza ten dział

Zadanie zamknięte

Trapez ma podstawy długości 10 cm i 6 cm, a jego pole jest równe 40 cm². Wysokość tego trapezu jest równa: A. 2,5 cm B. 5 cm C. 10 cm D. 20 cm

Odpowiedź B. Z wzoru P = ½ · (a + b) · h wynika h = 2P : (a + b) = 80 : 16 = 5 cm. Odpowiedź A to 40 : 16 — zgubiona połówka ze wzoru, a C to 40 : (10 − 6) — różnica podstaw zamiast sumy. Sprawdzenie: ½ · 16 · 5 = 40.

Prawda/fałsz

Równoległobok ma boki długości 12 cm i 9 cm, a wysokość opuszczona na bok długości 12 cm ma 6 cm. Oceń prawdziwość zdań. 1. Obwód tego równoległoboku jest równy 42 cm. 2. Wysokość opuszczona na bok długości 9 cm ma 6 cm.

Pierwsze zdanie prawdziwe, drugie fałszywe. Obwód to 2 · (12 + 9) = 42 cm. Pole liczone z pierwszej wysokości wynosi 12 · 6 = 72 cm², więc druga wysokość to 72 : 9 = 8 cm, a nie 6 cm.

Dobieranie

Dopasuj do każdej figury jej pole: A. romb o przekątnych 8 cm i 5 cm, B. trapez o podstawach 9 cm i 3 cm oraz wysokości 6 cm, C. równoległobok o boku 10 cm i wysokości 3 cm opuszczonej na ten bok. Pola: 1. 20 cm², 2. 24 cm², 3. 30 cm², 4. 36 cm².

A — 1, B — 4, C — 3. Kolejno: ½ · 8 · 5 = 20 cm², ½ · (9 + 3) · 6 = ½ · 12 · 6 = 36 cm², 10 · 3 = 30 cm². Pole 24 cm² jest dodatkowe i nie pasuje do żadnej figury.

Zadanie otwarte (2 pkt)

Ściana w pokoju ma kształt prostokąta o wymiarach 5 m × 3 m. W ścianie jest okno w kształcie prostokąta o wymiarach 1,5 m × 1,2 m. Oblicz pole powierzchni ściany, którą trzeba pomalować.

Wynik: 13,2 m². Pole całej ściany to 5 · 3 = 15 m², pole okna 1,5 · 1,2 = 1,8 m², a szukane pole to różnica 15 − 1,8 = 13,2 m².

Zadanie otwarte (3 pkt)

W układzie współrzędnych dany jest czworokąt ABCD o wierzchołkach A = (−2, −1), B = (6, −1), C = (4, 4), D = (−2, 4). Uzasadnij, że jest to trapez, i oblicz jego pole.

Pole wynosi 35. Boki AB i DC leżą na prostych y = −1 i y = 4, więc są równoległe — to trapez o podstawach |AB| = 6 − (−2) = 8 i |DC| = 4 − (−2) = 6. Bok AD jest pionowy i prostopadły do podstaw, więc jest wysokością: h = 4 − (−1) = 5. Stąd P = ½ · (8 + 6) · 5 = 35.

Jak opanować ten dział przed egzaminem

  1. 1Wypisz wzory na jednej kartce i powtarzaj je jak listę słówek: kwadrat a², prostokąt a · b, równoległobok a · h, romb ½ · d₁ · d₂, trapez ½ · (a + b) · h. Na egzaminie nie dostaniesz karty wzorów.
  2. 2Przy każdej figurze zaznaczaj na rysunku, która długość jest bokiem, a która wysokością. Wysokość to zawsze odcinek prostopadły — „ramię trapezu” ani „drugi bok równoległoboku” wysokością nie są i wprost do wzoru nie wchodzą.
  3. 3Ćwicz zadania odwrotne: mając pole i jeden wymiar, wyznacz drugi. Z pola 72 cm² i boku 9 cm wysokość równoległoboku to 8 cm. W arkuszu z maja 2026 r. (zadanie 13) z pola trójkąta i jego wysokości trzeba było wyznaczyć bok, a potem pole kwadratu.
  4. 4Figury złożone licz dwoma sposobami — przez podział na prostokąty i przez odjęcie brakującego kawałka od dużego prostokąta. Zgodne wyniki to darmowe sprawdzenie, niezgodne od razu pokazują zgubiony wymiar.
  5. 5Zrób tabelkę jednostek pola (cm², dm², m², ar, hektar, km²) i powtarzaj ją osobno od jednostek długości. W zadaniach o działce i podłodze łatwo stracić tu punkt mimo poprawnie policzonego pola.

Warto przerobić razem z tym

Najczęstsze pytania

Jak obliczyć pole rombu?

Masz dwa wzory. Jeśli znasz bok i wysokość, liczysz P = a · h, tak jak w równoległoboku. Jeśli znasz przekątne — P = ½ · d₁ · d₂, czyli dla przekątnych 10 cm i 6 cm pole wynosi ½ · 10 · 6 = 30 cm².

Czy na egzaminie ósmoklasisty dostaje się kartę wzorów?

Nie. Komunikat dyrektora CKE o przyborach na 2027 r. wymienia na egzaminie z matematyki tylko długopis (lub pióro) z czarnym tuszem i linijkę — karty wzorów w nim nie ma. Kalkulator prosty dopuszcza tylko dla uczniów z opinią poradni o dyskalkulii, jeśli opinia to wskazuje. Wzory na pola i obwody musisz znać na pamięć, a rachunki wykonać sposobem pisemnym.

Ile wynosi suma kątów wewnętrznych wielokąta?

Dla wielokąta o n bokach suma kątów wewnętrznych to (n − 2) · 180°: w czworokącie 360°, w pięciokącie 540°, w sześciokącie 720°. W wielokącie foremnym wszystkie kąty są równe, więc jeden kąt to ta suma podzielona przez n — w pięciokącie 108°, w sześciokącie 120°. Tego wzoru podstawa programowa szkoły podstawowej nie wymienia; na egzaminie wystarczy suma kątów trójkąta i podział figury na trójkąty.

Ile centymetrów kwadratowych ma metr kwadratowy?

Metr kwadratowy to 10 000 cm², a nie 100 cm². Przelicznik długości podnosisz do kwadratu: 1 m to 100 cm, więc 1 m² to 100 · 100 cm². Zapamiętaj cały łańcuch: 1 m² = 100 dm² = 10 000 cm², 1 ar = 100 m², 1 hektar = 10 000 m², 1 km² = 1 000 000 m².

Sprawdzian z wielokątów z odpowiedziami5 pytań jak na kartkówce, bez konta, z wynikiem i wyjaśnieniem.

Poćwicz od razu

Zadania z naszej bazy, sprawdzane natychmiast. Bez logowania.

Przykładowe zadania z bazy

W tym dziale mamy 50 zadań. Poniżej kilka poleceń — odpowiedzi i wyjaśnienia zobaczysz po rozwiązaniu.

⬛ Czworokąty i wielokąty — pola i obwody ◉ Zamknięte A–D ⚫⚪⚪⚪⚪ Łatwe E8 1 pkt

Obwód rombu wynosi 68 cm. Jaką długość ma bok tego rombu?

A 34 cm
B 16 cm
C 17 cm
D 272 cm
⬛ Czworokąty i wielokąty — pola i obwody ◉ Zamknięte A–D ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe E8 1 pkt

Suma miar kątów wewnętrznych ośmiokąta wynosi

A 900°
B 1 080°
C 1 260°
D 720°
⬛ Czworokąty i wielokąty — pola i obwody ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI E8 1 pkt

Uzupełnij: pole kwadratu, którego przekątna ma długość 10 cm, jest równe ......... cm².

Luka: b1

Odpowiedź:
⬛ Czworokąty i wielokąty — pola i obwody ⇄ Dopasuj pary ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie E8 1 pkt

Dopasuj do każdego wielokąta wypukłego liczbę jego przekątnych.

Czworokąt
→
Pięciokąt
→
Sześciokąt
→
Siedmiokąt
→

Ten dział omawia rozdział 13 „Wielokąty” (s. 191–218) w Powtórka z matematyki PDF: teoria, przykłady krok po kroku i zadania z kluczem. Zobacz rozdział 13 →

Zobacz, jak wygląda nauka w Quizie

Darmowy quiz z tego działu to 10 zadań, każde od razu ocenione i wyjaśnione. Wystarczy darmowe konto.

Pozostałe działy z matematyki