Sprawdzian ze składni
Język polski, nauka o języku: zdanie, wypowiedzenie, części zdania
Pięć pytań ze składni jak na szkolnej kartkówce: rozwiązujesz je od razu na tej stronie, bez konta, a przy każdym masz odpowiedź z wyjaśnieniem. Pełny sprawdzian ma 15 pytań losowanych z banku.
Konto zakładasz w minutę · na darmowym koncie 5 pytań dziennie, także z tego tematu · mam konto, zaloguj
Sprawdzian ze składni: 5 pytań z odpowiedziami
Zaznacz odpowiedzi i kliknij „Sprawdź wynik”: 1 punkt za pytanie, bez punktów częściowych, na końcu orientacyjna ocena. Odpowiedź i wyjaśnienie do każdego pytania możesz też odsłonić od razu.
Typy pytań: prawda/fałsz, dopasowanie, uzupełnianie luk, jednokrotny wybór.
- 1Pytanie 1 z 5Prawda / fałsz
Oceń, czy zdania o budowie wypowiedzenia są prawdziwe, czy fałszywe.
Oceń każde zdanie: P (prawda) albo F (fałsz).
W zdaniu „Uczniowie SŁUCHALI wykładu z zaciekawieniem” wyraz zapisany wielkimi literami jest orzeczeniem czasownikowym.Wyrażenie „z zaciekawieniem” pełni w tym zdaniu funkcję dopełnienia.Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
Poprawna odpowiedź: P, F
„Słuchali” to osobowa forma czasownika, która mówi, co robią uczniowie, czyli orzeczenie czasownikowe. O „z zaciekawieniem” pytamy „jak słuchali?”, więc to okolicznik sposobu. Dopełnieniem jest „wykładu” (słuchali czego?).
- 2Pytanie 2 z 5Dopasowanie
Dopasuj każde zdanie złożone współrzędnie do jego rodzaju.
Przy każdym elemencie stuknij literę pasującej odpowiedzi. Każda litera pasuje do jednego elementu.
Rodzaj zdania złożonego
- zdanie złożone współrzędnie rozłączne
- zdanie złożone współrzędnie przeciwstawne
- zdanie złożone współrzędnie wynikowe
- zdanie złożone współrzędnie łączne
Zdanie
Obejrzeliśmy film i poszliśmy na pizzę.Pojedziemy nad morze albo zostaniemy w mieście.Ćwiczył długo, lecz nie wygrał zawodów.Było bardzo ślisko, więc szliśmy powoli.Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
Poprawna odpowiedź: 1–D, 2–A, 3–B, 4–C
- 1. Obejrzeliśmy film i poszliśmy na pizzę. → D. zdanie złożone współrzędnie łączne
- 2. Pojedziemy nad morze albo zostaniemy w mieście. → A. zdanie złożone współrzędnie rozłączne
- 3. Ćwiczył długo, lecz nie wygrał zawodów. → B. zdanie złożone współrzędnie przeciwstawne
- 4. Było bardzo ślisko, więc szliśmy powoli. → C. zdanie złożone współrzędnie wynikowe
Patrz na stosunek treści: obie czynności się sumują (łączne), jedna wyklucza drugą (rozłączne), druga przeczy oczekiwaniu z pierwszej (przeciwstawne), druga jest skutkiem pierwszej (wynikowe). Przed „lecz” i „więc” stawiamy przecinek, przed pojedynczym „i” oraz „albo” nie.
- 3Pytanie 3 z 5Uzupełnij luki
Przekształć zdanie „Kiedy wróciliśmy ze szkoły, zjedliśmy obiad” w zdanie pojedyncze o tym samym sensie. Wpisz jeden wyraz.
Wpisz brakujące słowa. Wielkość liter i polskie znaki nie mają znaczenia.
powrocie ze szkoły zjedliśmy obiad.Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
Poprawna odpowiedź: (1) po
Zdanie podrzędne czasu zastępujemy wyrażeniem przyimkowym „po powrocie”, które pełni funkcję okolicznika czasu. Zostaje jedno orzeczenie („zjedliśmy”), więc wypowiedzenie jest już zdaniem pojedynczym rozwiniętym.
- 4Pytanie 4 z 5Jednokrotny wybór
Które wypowiedzenie z imiesłowowym równoważnikiem zdania jest zbudowane poprawnie?
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
Poprawna odpowiedź: D
Imiesłów przysłówkowy odnosi się do podmiotu zdania. Sprawdź, kto wykonuje czynność z imiesłowu: w D wychodzi i zamyka ta sama Ania. W pozostałych zdaniach wychodziłoby, że do klasy wchodzi dzwonek, a z wycieczki wraca deszcz.
- 5Pytanie 5 z 5Jednokrotny wybór
W którym wypowiedzeniu występuje zdanie podrzędne orzecznikowe?
Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie
Poprawna odpowiedź: D
W zdaniu nadrzędnym „Zostałem tym” jest orzeczenie imienne, a zaimek „tym” to orzecznik. Zdanie „kim zawsze chciałem być” odpowiada na pytanie „kim zostałem?”, czyli rozwija orzecznik. W A jest zdanie dopełnieniowe, w B przydawkowe, w C okolicznikowe czasu.
Odpowiedziano: 0 z 5
Wynik policzy się od razu, na tej stronie.
Cały sprawdzian: 15 pytań, ok. 15 minut
To była próbka. W Quizie sprawdzian ze składni ma 15 pytań ze 101 pytań, za każdym podejściem inny zestaw. Po każdej odpowiedzi widzisz, czy dobrze, i wyjaśnienie, a na końcu wynik całego sprawdzianu.
- Na darmowym koncie: 5 pytań dziennie, także z tego tematu.
- Bez dziennego limitu w Premium: od 49 zł miesięcznie albo Pakiet Ósmoklasisty z jedną płatnością do egzaminu.
- Pytania, przy których się mylisz, wracają później jako powtórki.
Co obejmuje sprawdzian ze składni
Zdanie i równoważnik zdania, zdanie pojedyncze rozwinięte i nierozwinięte.
Podmiot (także szeregowy i domyślny), orzeczenie czasownikowe i imienne, zdania bezpodmiotowe.
Określenia: przydawka, dopełnienie, okolicznik i jego rodzaje.
Związki wyrazowe: zgody, rządu i przynależności.
Zdania złożone współrzędnie: łączne, rozłączne, przeciwstawne, wynikowe.
Zdania złożone podrzędnie: podmiotowe, orzecznikowe, przydawkowe, dopełnieniowe, okolicznikowe.
Przekształcenia: zdanie złożone w pojedyncze, mowa niezależna w zależną, imiesłowowy równoważnik zdania.
O sprawdzianie ze składni
Na sprawdzianie ze składni najpierw rozbierasz zdanie na części: szukasz orzeczenia, podmiotu, a potem określeń, które do nich należą. W drugiej części nauczyciel podaje zdania złożone i pyta o ich rodzaj: łączne czy wynikowe, okolicznikowe czasu czy przyczyny. Coraz częściej pojawia się też polecenie przekształcenia, na przykład zdania złożonego w pojedyncze albo zdania podrzędnego w imiesłowowy równoważnik.
Części zdania poznajesz już w klasie 4, zdania złożone współrzędnie i podrzędnie w klasach 7 i 8. Pięć pytań poniżej idzie właśnie w tej kolejności: od określenia funkcji wyrazu, przez rodzaje zdań współrzędnych i przekształcenie, do pytań o poprawny imiesłowowy równoważnik i rzadziej omawiane zdanie orzecznikowe. W wyjaśnieniach zobaczysz pytanie, które trzeba zadać, żeby dojść do odpowiedzi.
Dla kogo
- Dla uczniów klas 4–6, którzy uczą się rozpoznawać podmiot, orzeczenie, przydawkę, dopełnienie i okolicznik.
- Dla siódmo- i ósmoklasistów przed sprawdzianem ze zdań złożonych.
- Dla tych, którzy nazywają zdanie po samym spójniku i chcą nauczyć się sprawdzać je pytaniem.
Pytania o sprawdzian ze składni
Ile pytań ma pełny sprawdzian ze składni w Quizie?
15 pytań losowanych z banku tego działu: części zdania, związki wyrazowe, zdania współrzędne i podrzędne, przekształcenia. Po każdej odpowiedzi jest wyjaśnienie, a na końcu wynik całego sprawdzianu.
Czy sprawdzian jest za darmo?
Pięć pytań na tej stronie, z odpowiedziami i wyjaśnieniem, jest bezpłatnych i nie wymaga konta. Na darmowym koncie rozwiążesz w Quizie 5 pytań dziennie, także ze składni. Pełny sprawdzian bez dziennego limitu jest w Premium.
Jak najszybciej nauczyć się rozpoznawać rodzaje zdań złożonych?
Zadawaj pytanie od zdania nadrzędnego do podrzędnego (kiedy? dlaczego? jaki? co?) i dopiero potem patrz na spójnik. Ten sam wyraz, np. „gdzie”, może zaczynać zdanie miejsca albo dopełnieniowe. Kilka sprawdzianów z rzędu w Quizie szybko pokazuje, które typy mylisz.
Czy składnia przyda się w wypracowaniu?
Tak. W wypracowaniu na egzaminie ocenia się też poprawność językową i interpunkcję, a przecinki w zdaniu złożonym i poprawnie użyty imiesłowowy równoważnik to wprost wiedza ze składni.
Widzisz błąd w pytaniu? Napisz: kontakt@osmoklasista-online.pl
Gotowy na cały sprawdzian ze składni?
15 pytań ze 101 pytań, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi i wynik na końcu.