🎒Język angielskigramatyka w zadaniach 11.–13.część z 9 pkt za środki językowe43 zadania

🧩Czasowniki frazowe (phrasal verbs)

Zagadnienie gramatyczne z zakresu Środki językowe (gramatyka) · zakres gramatyczny wg informatora CKE

Czasownik plus krótka partykuła, która zmienia mu znaczenie: get up, turn off, look after. Na E8 liczy się kilkadziesiąt najczęstszych, nie setki z list dla szkoły średniej.

„Look” to patrzeć, ale „look after” to opiekować się, a „look for” to szukać — całą różnicę robi jedno krótkie słowo doklejone do czasownika. Informator CKE nie publikuje zamkniętej listy czasowników frazowych, bo ich zakres wyznaczają tematy z podstawy programowej i poziom A2+. W praktyce chodzi o kilkadziesiąt zwrotów z codzienności: poranek, obsługa sprzętu, ubieranie się, podróż, relacje z ludźmi. Do arkusza wchodzą trzema drogami — jako element luki w zadaniach 11.–13., jako wyraz, którego znaczenia trzeba domyślić się z kontekstu w części na czytanie, i jako naturalna część nagrań, bo w mówionym angielskim czasowniki frazowe są zwyczajniejsze niż ich „poważne” odpowiedniki. Uczeń, który zna „continue”, ale nie zna „go on”, rozumie w nagraniu mniej, niż mógłby.

Co dokładnie obowiązuje z tego zagadnienia

Rozdzielne i nierozdzielne

Przy rozdzielnych dopełnienie może stanąć w środku (turn the radio off), a zaimek musi tam stanąć (turn it off). Nierozdzielne trzymają partykułę przy czasowniku: look after her.

Rodziny wokół jednego czasownika

Get up, get on, get off, get to; put on, put away, put off; take off, take out, take back. Ucząc się rodzinami, zapamiętujesz różnicę, a nie pojedyncze hasło.

Czasowniki frazowe codzienności

wake up, get dressed, go out, come back, hurry up, look for, look up, get on with somebody, run out of something — to trzon tego, co realnie pada w nagraniach E8.

Domyślanie się z kontekstu

Nieznanego zwrotu nie trzeba znać, żeby rozwiązać zadanie. Wystarczy sprawdzić, co jest dopełnieniem i jaka sytuacja jest opisana w zdaniu obok.

Najczęstsze błędy

Te pomyłki kosztują najwięcej punktów w tej części arkusza.

ŹlePlease turn off it.
DobrzePlease turn it off.

„Turn off” jest rozdzielny, a zaimek (it, them, him) musi stanąć między czasownikiem a partykułą. Z rzeczownikiem obie kolejności są dobre: turn off the light albo turn the light off.

ŹleI'm looking my keys.
DobrzeI'm looking for my keys.

Samo „look” znaczy patrzeć. Szukanie to „look for” i partykuła jest obowiązkowa — jej pominięcie to najczęstszy błąd z tym czasownikiem.

ŹleGet up the bus at the next stop.
DobrzeGet off the bus at the next stop.

Całe znaczenie niesie partykuła: get on to wsiąść, get off wysiąść, get up wstać z łóżka. Podmiana jednego słówka zmienia zdanie nie do poznania.

ŹleShe looks after of her little brother.
DobrzeShe looks after her little brother.

„Look after” jest nierozdzielny i nie bierze dodatkowego przyimka. Przyimek „of” należy do bliskoznacznego „take care of”.

Przykłady, które warto znać

Poranek

I get up at seven, get dressed and have breakfast.

„Get up” nie ma dopełnienia — to czasownik frazowy nieprzechodni.

Ubranie

Put on your coat, it's cold outside.

Przeciwieństwo to take off. Oba są rozdzielne: put it on, take it off.

Relacje

Do you get on well with your sister?

„Get on with somebody” znaczy dobrze się z kimś dogadywać.

Odwołane plany

They called off the match because of the rain.

„Call off” to odwołać. Bliskoznaczne „put off” znaczy przełożyć na później.

Sprawdzanie znaczenia

I looked up the word in a dictionary.

„Look up” to sprawdzić w słowniku albo w internecie — nie mylić z „look for”, czyli szukać.

Jak opanować to zagadnienie

  1. 1Ucz się czasownika frazowego w całym zdaniu, nigdy jako pary „zwrot – tłumaczenie”. Partykuła zostaje w pamięci wyłącznie razem z kontekstem.
  2. 2Grupuj je tematycznie, nie alfabetycznie: poranek, sprzęt, podróż, ubranie, relacje. Dokładnie w takich kontekstach wchodzą do arkusza.
  3. 3Przy każdym nowym zwrocie zapisz od razu, czy da się wstawić zaimek do środka. Rozdzielność to informacja gramatyczna, od której zależy poprawność luki.
  4. 4Nie sięgaj po listy z podręczników dla szkoły średniej. Na ósmoklasistę wystarczy kilkadziesiąt zwrotów z codzienności, a lista licealna ma ich setki i zniechęci Cię przed połową.
  5. 5W nagraniach wyłapuj krótkie słówka po czasowniku: up, off, on, out, after. To one zwykle rozstrzygają, co mówca naprawdę powiedział.

Warto przerobić razem z tym

Najczęstsze pytania

Czy phrasal verbs są na egzaminie ósmoklasisty?

Tak. Informator CKE nie podaje ich zamkniętej listy, ale czasowniki frazowe są zwykłą częścią angielszczyzny na poziomie A2+ i pojawiają się w lukach, w tekstach i w nagraniach. Chodzi jednak o zwroty z życia codziennego — get up, turn off, look for, put on — a nie o rozbudowane zestawy dla szkoły średniej.

Ile czasowników frazowych trzeba znać na ósmoklasistę?

Urzędowej liczby nie ma, ale realnie wystarczy kilkadziesiąt najczęstszych: te opisujące poranek, obsługę sprzętu, ubieranie się, podróż i relacje z ludźmi. Lepiej znać pięćdziesiąt tak, żeby umieć ich użyć w zdaniu, niż trzysta z listy.

Kiedy „turn it off”, a kiedy „turn off it”?

Zawsze „turn it off”. Przy rozdzielnych czasownikach frazowych zaimek osobowy musi stanąć w środku, a wersja z zaimkiem po partykule jest niepoprawna. Przy rzeczowniku dopuszczalne są obie kolejności: turn off the TV i turn the TV off.

Jak nauczyć się phrasal verbs, żeby nie wylatywały z głowy?

Nie z listy, tylko z użycia. Ułóż jedno własne zdanie o sobie z każdym nowym zwrotem, a po kilku dniach odtwórz je z pamięci. Ćwiczenia poniżej działają w tym samym trybie i od razu pokazują, czy partykuła jest właściwa.

Poćwicz od razu

Zadania z naszej bazy, sprawdzane natychmiast. Bez logowania.

Przykładowe zadania z bazy

W tym dziale mamy 43 zadania. Poniżej kilka poleceń — odpowiedzi i wyjaśnienia zobaczysz po rozwiązaniu.

🧩 Czasowniki frazowe (phrasal verbs) ⇄ Dopasuj pary ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe E8 1 pkt

Dopasuj rzeczownik do przymiotnika utworzonego od niego.

danger
success
care
help
🧩 Czasowniki frazowe (phrasal verbs) ⎽ Luki ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI E8 1 pkt
In our town, plastic and glass are (1) separately, and rubbish is (2) twice a week.

✓ Poprawne odpowiedzi pokazane w zielonych ramkach

🧩 Czasowniki frazowe (phrasal verbs) ⎽ Luki ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI E8 1 pkt
You (1) touch the paintings in the museum, it's strictly forbidden. You (2) ask the guide if you want more information.

✓ Poprawne odpowiedzi pokazane w zielonych ramkach

🧩 Czasowniki frazowe (phrasal verbs) ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI E8 1 pkt

Uzupełnij zdanie, wykorzystując wyraz podany w nawiasie w odpowiedniej formie (max 3 wyrazy): This bridge ......... over a hundred years ago. (build)

Luka: b1

Odpowiedź:

Sprawdź, na ile jesteś gotowy

Krótka diagnoza pokazuje wynik od razu, z rozbiciem na części arkusza. Bez logowania i bez opłat.

Pozostałe działy z języka angielskiego